google-site-verification: googleb03ce70a78e281c0.html

گروه هارمونی

۰۲۱ - ۱۲۳۴۵۶۷۸
دیوار هارمونی

بهينه سازي مصرف انرژی ساختمان

 عمده دلائل رشد مصرف انرژي در بخش خانگي و عمومي

 

افزايش جمعيت كشور

ازدياد نرخ رشد جميعت شهرنشين كشور

ورود وسايل و لوازم جديد مصرف كننده انرژي بالاخص الكتريكي

بالا رفتن نسبي سطح رفاه اجتماعي

تغيير شرايط اقليمي و افزايشنياز به سيستم هاي سرمايشي برقي

پايين بودن راندمان و كارآيي لوازم برقي

عدم نظارت و كنترل كافي بر رعايت استاندارد و معيار هاي مصرف انرژي

عدم رعايت الگوهاي صحيح مصرف انرژي

تلفات بالاي مصرف انرژي در ساختمان ها و تاسيسات

ارزان بودن نرخ و تعرفه هاي انرژي

 

اهداف

 

عمده دلايل عدم كارايي انرژي در بخش ساختمان و تاسيسات

عدم وجود استانداردهاي مصرف انرژي در بخش ساختمان و تاسيسات

پايين بودن راندمان و كارآيي اجزاي تاسيسات (مشعل ها، پمپ ها، فن ها، چيلر،

بويلرو.....

بالا بودن تلفات حرارت و برودت در مسير لوله كشي ها، كانال كشي ها

عدم رعايت كامل مقررات ملي ساختمان در كشور(طراحي، ساخت و بهره برداري)

ضعف نظارت و كنترل فني و مهندسي در مراحل ساخت و اجراي تاسيسات

صرفه اقتصادي بيشتر پرداخت جريمه در مقابل عدم رعايت مقررات ساختمان براي سازندگان و سرمايه گذاران اين بخش

نبود فرد متولي پيگيري امر بهينه سازي مصرف انرژي در ساختمان

پايين بودن دانش فني افراد شاغل در اين بخش(تكنسين هاي تعمير و نگهداري و عدم وجود برنامه هاي تعميرات پيشگيرانه

عدم شناخت وآگاهي كافي عموم مردم(بهره برداران و خريداران ساختمان)نسبت به مزاياي واقعي يك ساختمان بهينه و راندمان بالا

نبود انگيزه و عدم آگاهي كافي در سرمايه گذار و سازنده ساختمان(پرداختن به ظواهر ساختمان مانند ساخت شومينه و... بجاي انجام عايق كاري حرارتي

سهم ريالي بيشتر بهاي زمين(محل و منطقه احداث ساختمان)درتعيين ارزش بنا در قياس با هزينه هاي ساخت كيفي

تداخل وظايف و مسئوليت هاي ارگان ها و دستگاههاي متولي و نامشخص بودن گردش كار(وزارت مسكن،شهرداري،نظام مهندسي )

 

بهينه سازي مصرف انرژي در بخش گرمايش

پوسته ساختمان در مصرف انرژي الكتريكي و فسيلي بسيار موثر است. چراكه در فصل سرد حرارت از ساختمان خارج و در فصل گرم حرارت از بيرون به داخل ساختمان نفوذ مي-كند. جذب تشعشات خورشيد از پنجره و اتلاف انرژي از طريق ديوارها، كف، سقف و پنجره-ها در ارتباط با انرژي و پوسته بايد مورد بررسي قرار گيرد. عدم درزگيري صحيح پنجره ها و درب ورودي و نيز عدم عملكرد صحيح دمپرها باعث هدر رفت انرژي- مورد نياز براي گرمايش و سرمايش ساختمان ها مي-شود. با بكارگيري يك درزگير با دوام از نفوذ و خروج هوا جلوگيري كنيم.

درزبندي درب و پنجره هاي ساختمان يكي از راهكارهاي جلوگيري اتلاف انرژي در ساختمان است. معمولا اولين اقدام با درزبندي منابع يا مكان هاي غيرمتحرك آغاز مي شود كه بيشترين اتلاف را به خود اختصاص داده اند. بهتر است درزگيرهايي انتخاب شوند كه علاوه بر منعطف بودن، طول عمر بالايي نيز داشته باشند. نصب پنجره هاي دوجداره با قاب هاي فلزي ترمال بريك، چوبي و يا یو پی وی سی استاندارد باعث به حداقل رساندن نفوذ هوا از بيرون به داخل ساختمان و جلوگيري از اتلاف انرژي مي شود. اين پنجره ها عايق صوتي خوبي نيز هستند.

 

 

اهمیت بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان

 

 

هدفمند کردن مصرف انرژی متشکل است از برنامه ریزی ) شامل: ممیزی، هدف گذاری، اولویت بندی تعریف پروژه ( سازماندهی، کارگزینی، هدایت و نظارت جهت رسیدن به مصرف بهینه انرژی به طوری که سیستم از فنآوریهای جدید استفاده نموده و سطح خدمات سیستم کاهش نیابد. در ضمن باعث کاهش انرژی و هزینه های مربوطه گردد .مرکز مطالعات تکنولوژی در پروژه های عمرانی اعم از مسکونی، اداری، بیمارستان، راه، پل، سد، نیروگاه، کارخانه و غیره گروههای درگیر با پروژه ها بیشتر شامل گروه های تخصصی معماری و شهرسازی، سازه، تاسیسات، ژئوتکنیک، مهندسی محیط زیست، مهندسی ترافیک می باشند.

حال آن که در زمان مطالعات و طراحی پروژه وجود یک متخصص انرژی جهت بهینه سازی مصرف انرژی کاملاً ضروری به نظر می رسد.

بخش ساختمان در هر کشور بیش از یک سوم انرژی مصرفی کشور را به خود اختصاص داده، که ارزش آن، به قیمت جهانی، سالیانه بالغ بر شش میلیارد دلار میگردد. به علت این مشکل فرهنگی که قدر انرژی کمتر دانسته شده است، اکثر قریب به اتفاق ساختمانهای کشور فاقد ضوابط فنی شناخته شده برای جلوگیری از به هدر رفتن انرژی سرمایی یا گرمایی می باشد. موضوع محدودیت و کمبود ذخایر انرژی در کره زمین امروزه دیگر بر کسی پوشیده نیست و از اینرو این تحقیق به نوبه خود در یافتن راه مقابله با این مشکل و به جهت بهبود مدیریت پروژه در جهت حفظ انرژی و سرمایه های ملی کشور قدم بر میدارد.)مارکوس نگرش جامعه ی معماری نسبت به نحوه تامین آسایش انسان در داخل ساختمان از ابتدای قرن حاظر تاکنون دستخوش تغییرات چشمگیری شده است. از دهه های نخستین قرن، استفاده از وسایل مکانیکی گرمازا و سرمازا برای تنظیم دمای محیط داخل ساختمان مورد توجه معماران قرار گرفته است.)رازجویان،  استفاده منطقی از انرژی، در رئوس اصلی کار کشورهای فاقد انرژی فسیلی قرار گرفته و آنها را بر آن واداشته که در یکی از مراکز اصلی مصرف انرژی، یعنی ساختمان های مسکونی، مسئله بهینه کردن مصرف انرژی را جدی بگیرند. بدین ترتیب این مسئله مطرح شد و چندین سال است که کشورهایی مانند آلمان، سوئد، ایتالیا، انگلیس و ... قوانین خاصی در امر ساختمان سازی و بکار بردن عایق های حرارتی، بهبود روش گرمایش و سرمایش و ساختار کلی ساختمان در جهت بهینه کردن مصرف انرژی در آن تدوین نموده اند که لازم الاجرا می باشد. اجرای این موارد نتایج جالبی بدنبال داشته طوری که موفق شده اند با بکارگیری این قوانین تا حدود 83 % در مصرف انرژی صرفه جویی نمایند. با توجه به ترازنامه سال 83 ، مصرف انرژی در بخش ساختمان های خانگی و تجاری ایران حدود 43 درصد کل مصرف انرژی می باشد که  شهرها با اقلیم خاص خود دارای پتانسیل های بسیاری هستند که با استفاده از آنها می توان استفاده بیش از اندازه از انرژی ها را کم نمود. یکی از موارد اتلاف انرژی در ساختمان مربوط به فضاهای داخلی می باشد. با دانستن نکاتی مفید در باب نحوه چیدمان وسایل گرمایش، جدارهای نورگذر، عایق بندی، نصب پرده و .... می توان تا حدود زیادی از اتلاف انرژی جلوگیری کرد.

جهت شناخت منابع اتلاف انرژی در ساختمان های مسکونی و تجاری لازم است بررسی انرژی کلی ممیزی انرژی در آنها صورت گیرد و نتایج حاصل از آن را با یک الگوی نسبتا ایده آل از یک نمونه کلی ساختمان مقایسه نمود. تا منابع اتلاف انرژی مشخص گردد و در جهت رفع آن اقدامات لازم بعمل آید.

بررسی انرژی اگر بصورت درست انجام شود و طبق یک دستورالعمل معین و حساب شده ای صورت پذیرد، می تواند بعنوان یک خط راهنما برای آنهایی که مسئولیت کنترل مصرف انرژی را دارند باشد و آنان را در جهت مسئولیت شان راهنمایی کند. برای تامین یک الگوی مناسب و نسبتا ایده آل برای ساختمان ها از نظر مصرف انرژی، باید از تمام زوایا به ساختمان توجه نمود و نکات مهم از دید اتلاف انرژی در ساختمان ها را دقیقا بررسی و. مطالعه نمود، تا بتوان الگوی مورد نظر را بر مبنای این پارامترها استوار نمود.

با توجه به اینکه مقدار مصرف انرژی ) به تفکیک حامل های مختلف انرژی( در فصول مختلف سال متفاوت می باشد. لذا در این بررسی مقدار متوسط ماهانه ساختمان مورد توجه قرار خواهد گرفت. مقایسه مصرف انرژی ساختمان با مقدار استاندارد )استانداردهای مصرف حامل های مختلف( پتانسیل صرفه جویی را مشخص و با توجه به آن می توان در مورد ممیزی انرژی تصمیم گیری نمود.

 

بررسی اجمالی ساختمان

در این مرحله ممیز انرژی باید بطور اجمال ساختمان را مورد بررسی قرار داده و موارد زیر را شناسایی نماید.

تعیین وسایل لازم جهت اندازه گیری های مورد نیاز

تعیین بخش های مختلف ساختمان از نظر میزان مصرف انرژی

تعیین منابع اتلاف که به روشنی مشهود است

بررسی وضعیت کنترل کننده های انرژی

بررسی کلیه تجهیزات برقی

Infiltration  بررسی نحوه گردش هوا در ساختمان

تعیین ترکیب تیم تخصصی )آرشیتکت، مهندس برق، مهندس مکانیک(

دست یابی به اطلاعات کلی ساختمان )مشخصات عمومی ساختمان(

دست یابی به اطلاعات کلی ساختمان ممکن است شامل مواردی چون مواد بکار رفته در ساختمان، اجزاء مختلف هر ساختمان و لوازم و گروه های موجود در ساختمان باشد. برای این منظور توسعه ودرک بهتر از مواد مکانیکی، شیمیایی، ترمودینامیکی، خواص نور و همچنین آشنایی با مواد تازه اختراع شده، مدلهای تحلیلی برای بررسی خواص گرمایشی و سرمایشی مواد بکار رفته می تواند مفید باشد. تحقیقات در مورد روشنایی ساختمان سابقه طولانی داشته و مثلا استفاده از لامپ های تخلیه و فسفری می تواند مفید باشد. گام دیگر در این جهت استفاده از لامپ های بدون الکترود میباشد.

بطور کلی جهت دست یابی به اطلاعات کلی ساختمان مواردی شامل پوشش های ساختمان )سقف، دیوارها، کف از نظر نوع فرم و جهت ،)HVAC( و جنس( سطح زیربنا، سطح پنجره ها و دیوارها، سیستم مصرف انرژی از نظر سرمایش و گرمایش ساختمان، مشخصات اقلیمی )دما و رطوبت(، اندازه و موقعیت نورگیرها )جهت استفاده بهینه از انرژی خورشیدی(، عمر ساختمان و روشنایی ساختمان باید مورد توجه قرار بگیرد. در نتیجه بیشتر روی موضوعاتی از قبیل پوشش های ساختمانی، و روشنایی که بسیار حائز اهمیت میباشند، متمرکز )Infiltration( سیستم های تاسیساتی و نحوه گردش هوا در ساختمان خواهیم شد و به ترتیب حول هر کدام از موارد یاد شده صحبت خواهیم کرد.

 

جانمایی فضاهای داخلی

فضاهای داخلی ساختمان به دو دسته فضاهای اصلی و حائل تقسیم می شوند.فضاهای اصلی فضاهایی هستند که در اکثر اوقات شبانه روز مورد استفاده قرار می گیرند و افراد در آن سکونت دارند.فضاهای حائل ساکن ندارند و به طور مستمر مورد استفاده قرار نمی گیرند.

بهتر است فضاهای اصلی و حائل بین فضاهای اصلی و جبهه های نامطلوب ساختمان )از نظر حرارتی( قرار گیرند، تا انتقال حرارت از فضاهای اصلی به خارج در اوقات سرد سال )یا از خارج به فضاهای اصلی در اوقات گرم سال( به حاقل برسد

طریقه درست جانمایی فضاهای اصلی و حائل فضاهای اصلی ما بین فضاهای حائل و جبهه های نامطلوب ساختمان قرار می گیرند. جبهه های مطلوب ساختمان عبارتند از:

جنوبی، شرقی، شمالی. و جبهه های نا مطلوب مانند غرب که با وزش باد و باران های شدید فصلی توأم است. در تصویر زیر فضاهای اصلی اعم از دو خواب و پذیرایی مشخص شده اند

 

مهمترین عوامل موثر در معماری داخلی ساختمان بر میزان مصرف انرژی

یکی از اهداف ساختمان ها و به خصوص مسکن کنترل و تنظیم شرایط محیط زندگی درون ساختمان است که می بایست از عوامل مختلف جوی ایمن بوده و شرایط آن یکنواخت و تنظیم شده و قابل کنترل باشد. به عبارت دیگر، یک ساختمان می بایستی علاوه بر شرایط، در مقابل تبادل حرارتی و نفوذ گرما و سرما عایق باشد

برای اینکه دمای هوای داخل ساختمان کمتر تحت تأثیر دمای محیط خارج بوده و شرایط آسایش بهتری فراهم شود، باید نوسان دمای سطوح داخلی را به حداقل رساند از جمله مواردی که در فضای داخلی نیاز به توجه بیشتری دارند تا میزان مصرف انرژی کاهش پیدا کند می توان به مطالب زیر اشاره کرد.

چیدمان وسایل گرمایشی

در طراحی و جانمایی وسایل گرمایشی باید به گرمای مورد نیاز در یک فضای معین و پخش گرما در آن محیط از طریق تابشی و جابجایی توجه نمود، زیرا طرز استقرار هر کدام از وسایل گرمایش متفاوت بوده ودر بازده آن بسیار موثر است. در ادامه به دو نمونه شوفاژ و شومینه اشاره می شود.

گرمایش شوفاژی

گرمایش شوفازی در ساختمان ها باعث می شود که بیشترین گرما در زیر سقف و هوا با کمترین دما در کف اتاق حرکت داشته باشند و از اینروست که در جانمایی رادیاتورها به این نکته توجه میشود.زمانیکه رادیاتور پره ای در کنار پنجره سرد قرار می گیرد، دمای پایین دیوارهای خارجی و سطوح اطراف پنجره باعث کوران هوای داخل و جریان هوای سرد از کف اتاق شده و هوای گرم و سرد با سرعت بیشتری مخلوط و جابه جا شوند، بنابراین، هوای سرد اطراف پنجره عامل تشدید حرکت و جابه جایی هوای اتاق خواهند بود

 

محل اجرای شومینه

یک نقشه یا یک طرح خوب برای ساختمان شامل تمام ویزگی هایی است که به شکل کلاسیک یا تجربی مهندسان و معماران آموخته اند، ویزگی هایی که منجر به افزایش زیبایی، امنیت و آرامش عمر سازه و کاهش مخارج ساخت و نگه داری شود. پیش بینی محل اجرای شومینه در بسیاری از موارد جانمایی اتاق ها و پنجره ها و اجرای تاسیسات را تحت تأثیر خود قرار می دهد و میزان اطلاعات یک مهندس و طراح ساختمان نسبت به شومینه، او را در یک جانمایی صحیح و بی عیب کمک خواهد کرد. اجرای شومینه در ساختمان هایی که محل مناسب را پیش بینی نکرده یا پیش بینی کرده اند اما با جانمایی ناقص، از هر لحاظ به مرتب دشوارتر و مستلزم هزینه های بیشتری است و عموما با اصراری که مالک نسبت به اجرای شومینه در این ساختمان ها دارد عملا در مرحله استفاده با شرایط غیر استاندارد و خطر آفرینی روبرو خواهد شد.بدون توجه به سوخت، جانمایی شومینه بهتر است که نزدیک به مرکز فضایی باشد که قرار است در آن سازه اجرا شود و حتی المقدور مکانی که برای شومینه در نظر گرفته می شود، زوایای کور یا پنهان ساختمان نباشد. جداره های نورگذر جدارهای نورگذر، شامل پنجره،نورگیرها و مانند آن ها، باید از قالب های مرغوب و بدون درز مستقیم و دارای حداقل نشت باشد.از

طرف دیگر این جدارها باید جوابگوی دیگر موارد نظیر مقاومت در برابر باد و ایمنی در مقابل حریق نیز باشد.

قاب های این جداره ها باید از جنس مناسب مانند چوب، پلیمر های مرغوب و یا فلز با حداقل پل های حرارتی باشد. در صورتی که درزبندی دور قاب ها مناسب لازم است با استفاده از نوارهای انعطاف پذیر از نشت هوا ممانعت شود بطور مثال در اقلیم گرم و خشک، پنجره ها دارای ابعاد کوچک هستند و از پنجره هایی با ابعاد بزرگ اجتناب می شود و این به دلیل حفظ انرژی در داخل ساختمان می باشد. پنجره ها که در حقیقت جزء جدا نشدنی هر ساختمانی می باشند، در انتقال حرارت هدایتی و تشعشعی نقش بسزائی را در هر مجموعه ساختمانی دارند. پنجره ها از دو طریق باعث اتلاف انرژی در ساختمان می شود.

انرژی

 

 

 

 

اختلاف دمای هوای بيرون و داخل ساختمان

  نفوذ هوای بیرون به داخل ساختمان

راه های کاهش تبادلی حرارتی از طریق پنجره ها

استفاده از قاب پنجره که ضریب حرارتی بسیار پایینی دارد )پی وی سی(

استفاده از قاب دو یا چند جداره که بخش درونی و خارجی آن با یک یا چند لایه عایق حرارتی مانند هوا از هم جداست

انتخاب محل دقیق برای پنجره ها در پوسته خارجی ساختمان

استفاده ازانواع مختلف از شیشه هایی با فناوری نوین و ضریب انتقال حرارت پایین

استفاده از روکش های مخصوص شیشه بدون تغییرات در قاب و نوع شیشه

نصب سایبان هایی مناسب و متناسب با اقلیم

نصب پرده های مناسب در داخل ساختمان

انتخاب پنجره ها بر اساس اقلیم

 نصب سایبان های مناسب و متناسب با اقلیم مناسب ترین روش برای پیشگیری از جذب حرارت و دفع گرما، انعکاس یا بازتاباندن آن است. گرما از چند طریق وارد خانه می شود که مهمترین وعمده ترین آن حرارت ناشی از تابش گرمای خورشید است که از پنجره ها و سقف وارد خانه می شود. هنگام نصب سایه بان باید شرایط آب و هوایی،تعداد دفعات باز کردن پنجره و نکات دیگر را در نظر بگیرید و نوع مناسب را انتخاب کنید.

ابعاد سایه بان باید به اندازه ای باشد که، در اوقات گرم سال، از تابش خورشید به داخل جلوگیری کند و در اوقات سرد، برای استفاده از گرمای تابشی خورشید، امکان ورود تشعشع خورشید را به داخل فراهم کند.

در فصل گرم سال در مناطق کویری بایستی از انتقال گرما توسط جداره های نور گذر به فضای داخل جلوگیری کرد.

پرده

پرده های مناسب هم در فصل تابستان نیز جلوی تابش خورشید را می گیرند و به خنک نگه داشتن داخل ساختمان کمک شایانی می کنند و هم در فصل زمستان از اتلاف حرارت جلوگیری می کنند آسترهای براقی که معمولا در پشت پرده ها آویزان می کنند نیز انتقال گرما را به میزان زیادی کاهش می دهد. نصب پرده ای هم اندازه پنجره و به شکل زیبا و صحیح آن بسیار مهم است. استفاده از پرده های سفید و مات در فصل تابستان 43 تا 13 درصد از گرمای خورشید که از شیشه عبور می کند را کاهش می دهد . ایراد پرده های داخلی این است که با جذب حرارت، حرارت تشعشعی سطوح پنجره ها را بالا برده، در نتیجه حرارت داخلی را افزایش می دهند

جلوگیری از حرکت هوا در پشت پرده

پرده باید طوری باشد که هوا نتواند پشت آن آزادانه حرکت کند. برای اینکار می توان فاصله ریل پرده تا دیوار را با چیزی مانند تخته پر کرد یا گیره ها را طوری به پرده زد که خود پرده تا دیوار ادامه پیدا کند شکل آویزان شدن پرده ها نیز در میزان انتقال حرارت از پنجره بسیار موثر است. بطور معمول پهنای پرده ها را دو برابر عرض

پنجره انتخاب می کنند تا چین خوردگی مورد نظر خیلی کم یا خیلی زیاد به نظرنیاید.

یک پرده مسطح در برابر آفتاب مانند یک آفتاب گیر معمولی پنجره عمل می کند در حالیکه یک پرده چین دار دارای ضریب بازتاب بالاتر و ضریب آفتاب گیری کمتری است. علاوه بر اینها چین خوردگی بیشتر پرده باعث افزایش فاصله هوایی می شود.

فاصله هوایی بین شیشه و پرده

فاصله هوایی مورد نظر عبارتست از فاصله بین پرده و شیشه های پنجره این فاصله نیمه محصور، بعنوان یک سد حرارتی مناسب عمل کرده باعث کاهش ضریب انتقال حرارت کل پنجره خواهد شد.هر چه موفق شویم که مانع از حرکت آزادانه هوا در این فاصله هوایی شویم، انتقال حرارت از طریق جابجایی به صفر می رسد.

پل های حرارتی پل حرارتی محلی از ساختمان است که عایق کاری آن به صورت ناپیوسته صورت میپذیرد و انتقال حرارت زیادی را به فضاهای کنترل نشده موجب می شود و به این دلیل مصطلح شده است که بین گرمای داخل و سرمای بیرون مانند یک پل عمل کرده و مسیر انتقال حرارت به خارج می شود.اطراف بازشوها، محل های دیوار به سقف یا کف و یا محل هایی که دیوارهای داخلی از پوسته خارجی ساختمان بیرون می زند، از جمله محل هایی است که پل های حرارتی شکل میگیرند.

چنانچه در مرحله طراحی یک ساختمان پل های حرارتی شناسایی شوند، با تغییراتی در ناپیوستگی های هندسی، می توان از تشکیل پل های حرارتی جلوگیری کرد و چنانچه به دلایلی این امر ممکن نباشد، می توان شکل استقرار دیوار ولایه عایق حرارتی را به گونه ای اجرا کرد که مسیر و جریان گرما طولانی تر شود.

عایق کاری عایق های حرارتی مصالحی هستند که ساختار داخلی آنها جریان حرارت را کاهش می دهد. این مصالح اگر به درستی در محل مناسبی اجرا شوند، می تواند صرفه جویی قابل ملاحضه ای را در طول عمرمفید ساختمان تضمین کنند. عایقکاری کارآمدترین تکنیک به منظور استفاده هوشمندانه انرژی است عایقکاری از داخل با هدف به حداقل رسانیدن اینرسی حرارتی و مناسب برای ساختمان هایی که استفاده از آنها منقطع است.

با عایق کاری صحیح می توان تا 43 درصد هزینه های گرمایش و سرمایش را کاهش داد. برای مثال در حالت کلی سهمی هر یک از اجزا ساختمان در اتلاف انرژی در فصول سرما نشان می دهد که صرفا با عایق کاری اصولی سقف می توان تا 83 درصد از اتلاف انرژی جلوگیری کرد.

با عایق کاری مناسب جداره هایی که اتلاف انرژی را به همراه دارند می توان تا حدود زیادی در کاهش هزینه ها و همچنین مصرف بهینه تلاش کرد. از جمله نقاطی که بایستی به بحث عایق کاری آن توجه نمود پنجره ها، درزهای پنجره و... می باشد.

برای مثال حفاظت ورودی به لحاظ کنترل افت حرارتی مهم بوده و در هر باز و بسته شدن در، کلی انرژی خارج می گردد. در یک خانه معمولی نفوذ هوای سرد از در و باز و بسته شدن در و افت حرارتی ناشی از ضخامت در می تواند تا 53 درصد کل افت حرارتی را شامل شود. ورودی باید از وزش بادهای زمستانی بوسیله درخت، بادشکن و یا بوسیله قرارگیری در محلی دنج در امان باشد. سقف 83 درصد، دیوار 57 درصد، کف 57 درصد، پل های حرارتی 1 درصد، تعویض هوا 13 درصد را تشکیل داده اند

جلوگیری از نفوذ هوا

جهت جلوگیری از نفوذ هوا به داخل ساختمان می توان به موارد زیر اشاره نمودضمنا شایان ذکر است در صورت درزگیری مناسب منافذ هوا در ساختمانها میتوان هزینه های گرمایش و سرمایش را تا 02 درصد کاهش داد .

الف- درز گیری درها و پنجره ها

ب- نصب فنر بر روی درها

ج- پر کردن منافذ و شکاف ها

د- مسدود کردن نورگیرهای سقفی

ه- نصب هواکش با دریچه خودکار

و- نصب دریچه یا درپوش بر دودکش

ز- بستن کانال های پشت بام

ح- کاشت گیاهان همیشه سبز و بلند در اطراف بنا بدون ایجاد سایه بر روی ساختمان.

درزبندی ساختمان

نفوذ هوای بیرون به داخل ساختمان یکی از عمده ترین دلایل کاهش آسایش ساکنان است. این مشکل در همه ساختمانها، چه نوساز و چه قدیمی، میتواند وجود داشته باشد و مصرف سوخت را تا 02 درصد بالا ببرد .اما نفوذ هوا چگونه روی میدهد؟

نفوذ هوا به داخل ساختمان در مواقع زیر روی میدهد: هنگامی که هوای گرم بالا میرود هوای سرد از لای درزها وارد ساختمان میشود وجای آن رامیگیرد.

وجودسقفهای بلند و نورگیرها و نیز بازبودن دودکش شومینه ها میتواند این پدیده را تشدید کند .نیروی باد نیز سبب میشود که هوا با فشار از لابه لای درزها وارد ساختمان شود.

از سوی دیگر بخاریها هم با سوزاندن هوای داخل ساختمان و فرستادن آن از راه دودکش به بیرون، موجب مکیده شدن هوای سرد بیرون به داخل ساختمان میشوند .

هواکشها، کانالهای کولر و دریچه های تهویه هوا که گاهی در ساختمانها نصب میشوند نیز باعث خروج هوای داخل ساختمان میشوند، سپس جای آنرا هوایی که از بیرون میآید میگیرد.

برای یافتن محلهای نفوذ هوا راههای گوناگونی وجود دارد، به طور مثال بسیاری از درزها را با نگاه کردن میتوان یافت. برای این کار دور تا دور درها و پنجرهها را خوب نگاه کنید و به دنبال درزهایی بگردید که نور از میان آنها پیدا است درست است که نفوذ هوا به داخل ساختمان هم هزینهها را بالا میبرد و هم آسایش ساکنین را میگیرد، اما مقدار کمی از آن برای ایجاد هوای سالم در داخل ساختمان ضروری است چراکه باید هوای تازه برای تنفس ساکنین به اندازه کافی وجود داشته باشد و علاوه بر آن آلودگیهای ایجاد شده در داخل ساختمان مانند دود سیگار، دی اکسید کربن، بخارهای ایجاد شده در آشپزخانه و ... نیز از محیط زندگی خارج شوند. همچنین تهویه در خنک کردن ساختمان در تابستان نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا در بسیاری از مواقع به ویژه شبها هوای بیرون از هوای داخل خنکتر است. بنابر این راه چاره این است که نفوذ هوا به داخل ساختمان را در کنترل خود درآوریم و به هوا فقط در هنگامی که لازم است اجازه ورود بدهیم. این کار خیلی ساده است. ابتدا تمام درزها و منافذ غیر قابل کنترل را مسدود میکنیم سپس به کمک وسایلی چون هواکشهای قابل کنترل، درها و پنجره های بازشو هوا را در مواقع لازم تهویه میکنیم .

راههای جلوگیری از نفوذ هوا

درزگیری درها و پنجرهها: فاصله بین در و چارچوب آن باید کاملا درزبندی شود. در پنجرهها نیز درز بین قسمت بازشو و چارچوب باید گرفته شود. برای این کار میتوان از درزگیر استفاده کرد. درزگیرها در انواع مختلفی تولید میشوند و قیمت آنها معمولا بسیار پایین است.

سادهترین نوع این درزگیرها که بسیار هم ارزان هستند، از یک لایه ابر که بر روی یک نوار چسب نصب شدهاند تشکیل میشوند.

عمر این درزگیرها کوتاه است و بعد از یک یا دو سال باید تعویض شوند . درزگیرهای مرغوبتری نیز تولید میشوند که البته قیمتشان کمیبالاتر است، ولی به مراتب بیشتر عمر میکنند. نکته مشترک در مورد تمام درزگیرها این است که همگی در طی مدت عمرشان چندین برابر قیمت خود در مصرف سوخت صرفهجویی میکنند. در نتیجه استفاده از آنها بسیار مفید است

جلوگیری از حرکت هوا در پشت پرده

البته درزگیرها انواع دیگری نیز دارند که فعلا در کشور ما تولید نمیشوند. این درزگیرها متناسب با محلی که قرار است نصب شوند اشکال مختلفی دارند. جنس این درزگیرها میتواند از ابر، پلاستیک یا لاستیک باشد.

خوب است بدانید برخی از درزگیرها توسط پیچ به پشت در یا پنجره متصل میشوند.

این درزگیرها توسط چسبی که در پشت خود دارند به راحتی دور در یا پنجره نصب میشوند.

از درزگیرهای چسبدار نیز فقط در جاهایی میتوان استفاده کرد که سطوح زیر چسب صاف باشد و چسب بتواند روی آن بچسبد. برای گرفتن درزهای خیلی پهن دور پنجرهها یا درها ممکن است به کمک یک نجار یا آهنگر نیاز باشد، ولی مطمئن باشید این کار به زحمتش میارزد. درزگیری درها یا پنجرههای کشویی معمولا مشکلتر است. برای این کار درزگیرهایی ساخته شدهاند که بر روی چارچوب پیچ میشوند و روی درزها را میپوشانند .

نصب فنر بر روی درها اگر درهایی که به هوای آزاد یا به فضاهای گرم نشده )مانند راه پله، انبار و پارکینگ( باز میشوند بسته نشوند، به هوای سرد اجازه میدهند که وارد ساختمان شود و به این ترتیب مقدار زیادی حرارت را به هدر میدهند. باید توجه داشت که هدر رفتن حرارت یعنی بالا رفتن هزینهها و افزایش آلودگی محیطزیست.

بنابراین میتوان از فنرهایی که به طور خودکار در را میبندند استفاده کرد. این فنرها با بستن در، مانع از هدر رفتن حرارت میشوند.

پر کردن منافذ و شکافها

معمولا دور چارچوب درها و پنجرهها، کانالهای کولر و اطراف آنها، اطراف پوشش کف خانه )در خانه های ویلایی(، اطراف لوله های آب و گاز و فاضلاب، اطراف کولرهای آبی و گازی نصب شده بر روی دیوار یا پنجره، بین دیوارها و اجزای غیر بنایی مانند اجزای چوبی سقف و ... از جاهایی هستند که احتمال وجود شکاف و منفذ در آنها خیلی زیاد است، بنابراین برای پر کردن این شکافها و منفذها میتوان از گچ استفاده کرد. در جاهایی که مستقیما با هوای باز در تماس هستند یا گچ خوب به آنها نمیچسبد میتوان از درزگیرهای سیلیکونی که در بازار وجود دارند استفاده کرد. با این توضیحات باید توجه داشت که بهبود روشهای بهینه سازی انرژی در ساختمان به ما کمک میکند کاهش قابل ملاحظه هزینه های انرژی در ساختمانها بدون اینکه آسایش ساکنان کم شود محقق شود.

شاخص های مصرف انرژی

این شاخص ها نشان دهنده میزان مصرف انرژی بر واحد سطح بوده که مبنای مقایسه مناسبی برای ساختمان های دارای یک نوع کاربری می باشد و در صورت مطالعه و انجام ممیزی انرژی در نمونه های بیشتری از ساختمان های نمونه و برآورد متوسط مصرف بین آن ها و یا مقایسه با نرم های جهانی این شاخص، می توان مقادیر بیشینه مصرف و یا پتانسیل صرفه جویی را تعیین نمود.

 

انرژی ساختمان

 

 بهینه سازی مصرف سوخت در ساختمان

مقررات ملی ساختمان دارای اصول مشترک و یکسان لازم الاجرا در سراسر کشور است و بر هرگونه عملیات

ساختمانی نظیر تخریب، احداث بنا، تغییر در کاربری بنای موجود، توسعه بنا، تغییر اساسی و تقویت بنا حاکم

میباشد.

مطابق با ماده 33 قانون نظام مهندسی کشور، مسوولیت نظارت عالیه بر اجرای ضوابط و مقررات ملی

ساختمان در طراحی و اجرای تمامی ساختمانها بر عهده وزارت مسکن و شهرسازی است. وزارت مسکن بر

مبنای این ماده اقدام به انتشار مقررات ملی در بیست مبحث نموده است که مبحث 91 آن مربوط به صرفه

جویی در مصرف انرژی در ساختمان میباشد. مبحث 91 مقررات ملی ساختمان در سال 9331 به تصویب هیات

محترم وزیران رسید و اجرای آن در ساختمانهای کشور الزامی گردید. این مبحث چندین بار بازنگری گردیده

که آخرین آن در سال 9339 بوده و بعد از بازنگری به کلیه ارگانهای کشوری ابلاغ گردیده است که در حال

حاضر رعایت مقررات ملی ساختمان و نظارت بر اجرای آن مدنظر میباشد.

عایقکاری حرارتی پوسته خارجی ساختمان )عایقکاری حرارتی سقف و دیوارهایی که با محیط بیرون در

تماس هستند و یا فضاهایی که از نظر دمایی کنترل نمیشوند و سقف پیلوت الزامی است( با عایقهای حرارتی

معدنی )مانند پشم شیشه، پشم سنگ و پشم سرباره آهن( یا عایقهای حرارتی پلیمری مانند پلی استایرن

انبساطی )یونولیت( و ... با ضخامت حاقل 5 سانتیمتر

نصب پنجرههای دوجداره با قابهای آلومینیومی ترمال بریک، چوبی و یا PVC استاندارد

عایقهای حرارتی کانالهای هوا، لولههای تاسیسات و سیستم تولید آب گرم با عایقهای حرارتی معدنی یا

عایقهای اسفنجی سلول بسته نظیر Aeroflex ، K-flex و ...

نصب سیستمهای کنترلکننده موضعی دما نظیر شیرهای ترموستاتیک روی رادیاتورها یا ترموستاتهای

دیواری برای فنکویل

نصب سیستمهای کنترل مرکزی هوشمند و مجهز به سنسور اندازهگیری دمای هوای محیط

کنترل انرژی در زمان مصرف اصلی اساسی در بهینه سازی سوخت

ü مزایای اجرای مبحث 91 مقررات ملی در ساختمان:

 کمک به اقتصاد خانواده

 افزایش رفاه نسبی در نتیجه مصرف صحیح انرژی

  کمک به اقتصاد ملی

 کاهش مصرف سوخت و در نتیجه کاهش آلودگیهای ناشی از آن

 اسکان برقراری دمای ثابت در اتاق

  امکان تنظیم دمای دلخواه در اتاق به منظور تامین شرایط آسان

  کاهش ظرفیت اولیه سیستم گرمایش و سرمایش تا 41 درصد

 کاهش استهلاک سیستم گرمایش و سرمایش

 توزیع متعادل حرارت و امکان برقراری دماهای متفاوت در هر اتاق

  حداقل 51 درصد کاهش مصرف سوخت و هزینه های مربوطه

 

اصلاح الگوی مصرف انرژی در ادارات

محلهای مصرف سوخت در ادارات، گرمایش، تامین آب گرم، پخت و پز و برخی موارد سرمایشی است.

بررسی وضعیت مصرف سوخت در یک سال نشان میدهد که پیک مصرف در ماههای دی و بهمن است، به این

معنا که بیشترین میزان مصرف، مربوط به گرمایش فضاست. البته در مواردی که از چیلر جذبی جهت تامین

سرمایش استفاده شود در تابستان هم پیک مصرف وجود خواهد داشت. میزان مصرف سوخت در ساختمانهای

اداری متاثر از زیربنا، تعداد ساکنین، افت بازدهی و تلفات در انتقال میباشد. به طور میانگین نحوه مصرف گاز

طبیعی در بخشهای اداری عبارتست از:

در میان مولفههای مصرف انرژی در ساختمان، سیستمهای گرمایشی که عمدتا از سوختهای فسیلی استفاده

میکنند و از جمله مصرفکنندگان عمده انرژی به شمار میروند از اهمیت ویژهای برخوردار هستند، چرا که

31 درصد از گاز طبیعی مصرفی این بخش به گرمایش ساختمان اختصاص مییابد.

توجه به عوامل گوناگونی که در میزان مصرف انرژی گرمایشی ساختمان نقش دارند، در ارائه راهکارهای صرفه

جویی در بخش ساختمان و کاهش مصرف انرژی در بخش خانگی، تاثیر فراوانی میگذارد. شرایط اقلیمی و آب و

هوایی، معماری ساختمان، مصالح ساختمان، راندمان سیستمهای گرمایش، به کارگیری تجهیزات با ظرفیت

موردنیاز که در میزان بار حرارتی ساختمان موثر هستند و همچنین کنترل سیستمهای گرمایش از عوامل موثر

در میزان مصرف انرژی گرمایشی محسوب میشوند.

 گرمایش مرکزی

در سیستمهای گرمایش مرکزی، گرمای موردنیاز تمام قسمتها در یک قسمت از ساختمان تولید میشود و

به کمک وسایل توزیع از قبیل رادیاتور، فنکویل، کانال و ... به بخشهای موردنیاز فرستاده میشود. اساس کار

سیستمهای گرمایش مرکزی بر این است که حرارت از یک منبع انرژی به قسمتهای مختلف ساختمان انتقال

مییابد. برای انتقال حرارت وجود سیال واسطهای چون آب، بخار و یا هوا لازم است که ناقل حرارت بین منبع

انرژی و دستگاههای گرمکننده باشد. سیستمهای گرمایش مرکزی همگی دارای یک دیگ آب گرم یا دیگ بخار

میباشند و تفاوت میان سیستمهای مختلف گرمایش مرکزی در پایانههای آنها میباشد که میتواند رادیاتور

آلومینیومی یا فولادی، فنکویل، هواساز یا فنکویلهای کانالی باشد.

 گرمایش موضعی

بخاری، بیشتر برای گرمایش بخش محدودی از فضای ساختمان، کاربرد موثر دارد. به کارگیری بخاری در

نقاط مختلف منزل، قابلیت انعطاف بیشتری از نظر بهینهسازی مصرف سوخت دارد.

در انتخاب بخاری باید به عواملی از قبیل ایمنی، مصرف کم، هزینه نصب مناسب، رده بالاتر در برچسب انرژی،

مطابقت با استانداردهای زیستمحیطی و تناسب ظرفیت و اندازه وسیله با فضا توجه نمود. بخاریهای گازی و

نفتی بدون دودکش تا حد زیادی مطابق با معیار و الگوی صحیح مصرف هستند. در مواردی که مایل به استفاده

از وسایل گرمایشی جانبی هستید، استفاده از انواع بخاریهای بدون دودکش توصیه میشود.

این بخاریها را میتوان در هر جایی از منزل و بدون هیچ محدودیتی نصب کرد، البته توجه داشته باشید،

ظرفیت بخاریها نباید بیش از نیاز فضای موردنظر انتخاب شوند. توجه کنید که بالا بودن ظرفیت دستگاهها

تضمینی بر افزایش بازدهی آنها نمیباشد و بهتر است از وسایل با اندازه مناسب و زمان کار طولانیتر استفاده

شود.

 گرمایش آب

حدود 95 تا 21 درصد انرژی مصرفی هر خانوار صرف تامین آب گرم بهداشتی میشود. از این رو انتخاب

آبگرمکن مناسب تاثیر مهمی در کاهش مصرف سوخت خواهد داشت. آبگرمکنهای متداول در دو نوع گازی و

نفتی موجود هستند. استفاده از آبگرمکنهای خورشیدی نیز به دلیل بهرهگیری از انرژی طبیعی خورشید در

حال گسترش است. در انتخاب آبگرمکن باید به مواردی مانند تعداد افراد خانواده، عادتهای بهداشتی، میزان

مصرف سوخت، بازده دستگاه، رده انرژی در برچسب انرژی، هزینه نصب و راهاندازی و نحوه کاربرد آن توجه

نمود. برچسبهای انرژی، برچسبهای اطلاعرسانی هستند که بر روی تجهیزات استفاده کننده از حاملهای

انرژی، الصاق میشوند و به روشهای مختلف، مفاهیمی نظیر وضعیت مصرف انرژی سالانه، بازده، صرفهجویی و

یا هزینه های انرژی را مشخص کنند. هر چه رده انرژی بالاتر باشد، آبگرمکن دارای بازده بیشتر و صرفهجویی

بیشتر در مصرف گاز است.

ü نکات کاربردی در مصرف آب گرم

. دمای آبگرمکن را بین 55 تا 61 درجه سانتیگراد تنظیم کنید

. سیستم گرمایش آب را هنگامی که برای مدت طولانی خارج از منزل هستید خاموش کنید

زمان استحمام خود را کوتاه کنید، طوری که حمامهای طولانی به دوش گرفتن کوتاه تبدیل شود

سیستم گرمایش آب را هنگامی که برای مدت طولانی خارج از منزل هستید خاموش کنید

ü مهمترین عوامل پایین بودن کارآیی موتورخانه ها

   تنظیم نبودن نسبت سوخت و هوا یکی از مهمترین عوامل پایین بودن راندمان موتورخانه هاست که به

  باشد /9-9/ طور معمول برای سوخت گاز طیبعی، نسبت هوای اضافه باید برابر 2

   اختلاط ناقص سوخت و هوا که منجر به احتراق ناقص میشود )مشعل این موتورخانه ها نمیتوانند

سوخت و هوا را به طور کامل با هم مخلوط نمایند، بنابراین در بعضی از مواقع برای اینکه بتوان هوای

لازم برای احتراق را تامین نمود باید هوای اضافه را بالا برد(

  عدم انعطاف پذیری در مقابل تغییرات شرایط جوی و شرایط کاری موتورخانه ها )به علت عدم نصب

سیستم کنترل محیطی هوشنمد موتورخانه و تغییر شرایط محیطی باعث میشود که دیگ و مشعل از

حالت بهینه خود خارج شده و بازدهشان پایین بیاید.(

  عدم تنظیمات فصلی در موتورخانهها که باعث افت شدید راندمان و افزایش مصرف سوخت میشود

  طراحی موتورخانه ها با تکنولوژیهای قدیمی که موارد صرفهجویی انرژی در آنها لحاظ نشده است

  مناسب نبودن مشعل )عدم تنظیم درست و در برخی موارد پایین بودن راندمان(

  مناسب نبودن دیگ )عدم عایقبندی و وجود رسوب در داخل پرهها(

  عدم تناسب ظرفیت حرارتی دیگ با مشعل

  مناسب نبودن دودکش و طراحی غلط لولهکشی

  عدم انطباق ظرفیت حرارتی موتورخانه با بار حرارتی ساختمان

  عدم تنظیم صحیح ترموستات

 جهت اطمینان از مسدود نشدن گذرها، روزنههای تزریق سوخت، باید به عنوان بخشی از وظایف روزانه

نگهداری و تنظیم مشعلهای گازی، بازرسی شوند. همچنین شناسایی و جایگزینی قسمتهای سوخته

یا خراب نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.

 بازدهی کل بویلر از بازدهی احتراق، تلفات حرارتی دودکش و تلفات حرارتی سطوح خارجی بویلر

تشکیل شده است. منظور از بازدهی حرارتی، کارآیی مشعل در فراهم کردن نسبت سوخت / هوا برای

احتراق کامل سوخت، میباشد.

 سرمایش با گاز طبیعی

یکی از روشهای اصلی سرمایش ساختمانهای مسکونی و عمومی، سرمایش به وسیله گاز طبیعی و یا گاز

مایع است. تجهیزاتی که از طریق گاز طبیعی و یا گاز مایع کار میکنند چیلر نامیده میشوند. چیلرها ادواتی

هستند که در موتورخانه و یا در مدلهایی خاص )تناژهای پایین( در پشت بام و یا محیط باز نصب میشوند و با

اتصال به یک سیستم تهویه مطبوع نظیر هواساز و یا فنکویل که هوای تازه ساختمان را تامین میکنند با چند

انشعاب فضای داخل ساختمان را خنک میکنند. چیلرهای جذبی با توجه به کاربرد در مدلهای مختلفی ارائه

میشوند و سیستمهای عملکرد مختلفی دارند.

· چیلرهای جذبی تناژ بالا )بزرگ 911 تن تبرید به بالا(

اصولا چیلرهای جذبی بزرگ که برای مناطق معتدل و خشک مناسب هستند و تا دمای حدود 35 درجه

سانتیگراد عملکرد مناسبی دارند دارای یک سیکل تبدیل سرمایش میباشند و معمولا ماده مبرد آنها ماده لیتیم

  برماید میباشد. این سیستمها در مناطق معتدل و خشک بسیار مناسب میباشد و عملکرد بسیار خوبی دارد.

از مواردی که میبایست در استفاده از آنها رعایت نمود انتخاب مناسب تناژ و لزوم تعمیرات نگهداری مدون

دستگاهها میباشد که در صورت عدم اجرای این کار، دستگاه با مشکلات جدی مواجه میشود.

· چیلرهای جذبی خانگی )تناژ پایین و یا کوچک زیر 91 تن تبرید(

به اینگونه چیلرها سیستمهای مینی ابزوربشن نیز اطلاق میگردد و معمولا در تناژهای زیر 91 تن تبرید دیده

5 تن، 6تن(. / 4 تن، 5 تن و 4 / 3 تن، 6 / میشوند ) 5

مدلهایی از این سیستمها مانند سیستمهای چیلر جذبی بزرگ فقط برای مناطق معتدل و خشک مناسب

هستند و معمولا تا دمای 35 درجه سانتیگراد عملکرد دارند. چیلرهای جذبی دیگری نیز موجودند که تا دمای

55 درجه سانتیگراد عملکرد دارند و بخش عملکردی آنها مستقل از سیستم آبی و یا فاقد برج خنککننده است.

این دستگاهها به علت عملکرد مربوطه قابلیت کار در دمای بالا و رطوبت بالا را دارند. اصطلاحا به این چیلرها،

چیلرهای جذبی 5 تن تبرید آب آمونیاک گفته میشود که بسیار مناسب برای مناطق مرطوب و گرم شمالی و

جنوبی کشور میباشند.

 سرمایش با انرژی الکتریسته

سرمایش با الکتریسیته معمولا با ادوات مختلفی صورت میپذیرد، در حالتهایی که احتیاج به سرمایش

فضای عمومی کوچک و یا فضاهای مسکونی و یا اداری کوچک داشته یا در مناطق معتدل و خشک از کولرهای

آبی و در مناطق مرطوب و گرم از کولرهای گازی با اسپلیت یونیتها استفاده میشود.

معمولا برخلاف اینکه استفاده از اسپلیت یونیتها و کولرهای گازی به هیچ عنوان از لحاظ اقتصادی مقرون به

صرفه نیست اما در عوض سرمایش مناسبی را ارائه میدهند. چیلرهای تراکمی نیز که مصرف الکتریسیته دارند

جهت سرمایش در ساختمانهای بزرگ استفاده میشوند.

جدیدا سیستمهای اسکرو که اساس کار آنها از ترکیب سیستمهای تراکمی است جهت سرمایش به کار گرفته

میشوند.

 انرژی خورشیدی

انرژی خورشید یکی از منابع تامین انرژی رایگان، پاک و عاری از اثرات مخرب زیستمحیطی است که از

دیرباز به روشهای گوناگون مورد استفاده بشر قرار گرفته است. بحران انرژی در سالهای اخیر، کشورهای جهان

را بر آن داشته که با مسائل مربوط به انرژی، برخوردی متفاوت نمایند که در این میان جایگزینی انرژیهای

فسیلی با انرژیهای تجدیدپذیر و از جمله انرژی خورشیدی به منظور کاهش و صرفهجویی در مصرف انرژی،

کنترل عرضه و تقاضای انرژی و کاهش انتشار گازهای آلاینده با استقبال فراوانی روبرو شده است.

جالب است بدانید که گرمایش آب و فضا مجموعا بیش از 31 درصد انرژی را در ساختمانها مصرف میکنند و

بنابراین بیش از یک سوم کل انرژی مصرفی جهان برای گرمایش مصرف میشود. از این میان گرمایش آب به

طور متوسط 21 تا 31 درصد کل انرژی مصرفی خانه را مصرف میکند. بنابراین با استفاده از آبگرمکن

خورشیدی میتوان سالانه 31 درصد انرژی موردنیاز برای گرمایش آب را تامین نمود.

خورشید در هر ثانیه 912 کیلووات ساعت انرژی ساطع میکند و از کل انرژی منتشر شده  به طور متوسط تنها حدود 43 درصد آن به سطح زمین میرسد. این بدان معنی است که زمین در هر ساعت در حدود 61 میلیون Btu دریافت میکند.

یعنی انرژی تابشی از سه روز تابش خورشید به زمین برابر با تمام انرژی ناشی از احتراق کل سوختهای

فسیلی در دل زمین است . بنابراین میتوان نتیجه گرفت که در اثر تابش خورشید به مدت چهلروز، میتوان

انرژی مورد نیاز یک قرن را ذخیره نمود.

بنابراین با به کارگیری کلکتورهای خورشیدی میتوان تا حدودی از این منبع انرژی بیپایان، پاک و رایگان

استفاده کرد و تا حد بسیار زیادی در مصرف سوختهای فسیلی صرفهجویی نمود.

· موقعیت ایران از نظر میزان دریافت انرژی خورشیدی

کشور ایران در بین مدارهای 25 تا 41 درجه عرض شمالی قرار گرفته است و در منطقهای واقع شده که به

لحاظ دریافت انرژی خورشیدی در بین نقاط جهان در بالاترین ردهها قرار دارد. میزان تابش خورشیدی در ایران

بین 9311 تا 2211 کیلووات ساعت بر مترمربع در سال تخمین زده شده که البته بالاتر از میزان متوسط جهانی

است. در ایران به طور متوسط سالانه بیش از 231 روز آفتابی گزارش شده که بسیار قابل توجه است.

ü ویژگیهای استفاده از انرژی خورشیدی

.9 صرفهجویی و بهینهسازی مصرف سوخت فسیلی

.2 محدودیت منابع فسیلی

.3 سطح بالای تشعشع خورشیدی در گستره وسیعی از مناطق آب و هوایی ایران

.4 در دسترس بودن فنآوریهای ساخت و بهرهگیری از سیستمهای خورشیدی

.5 انتشار عوامل زیانآور محیطی در اثر استفاده از سوختهای فسیلی

.6 افزایش بهای سوختهای فسیلی

.3 رشد روزافزون جمعیت و افزایش تقاضا برای گونههای مختلف انرژی

ü کاربرد انرژی خورشیدی

به طور کلی موارد استفاده از انرژی خورشیدی به صورت زیر دستهبندی میشود :

.9 تامین روشنایی از انرژی خورشیدی

.2 تامین انرژی الکتریسیته

.3 گرمایش آب

سرمایش و گرمایش هوا

ü آبگرمکن خانگی خورشیدی

بخش اصلی یک آبگرمکن خورشیدی، کلکتور آن است که خود شامل یک ورق است که به وسیله تابش

کلی خورشید حرارت یافته و حرارت خود را به یک سیال جذبکننده )مانند آب( که داخل لوله در حال جریان

است، منتقل میکند.

رنگ این ورق همیشه تیره انتخاب میشود و دارای پوشش خاصی است که بتواند ضریب جذب انرژی را به

حداکثر و ضریب پخش را به حداقل برساند. برای رسیدن به دمای بالا، مجموعه ورق و لولهها را در داخل یک

جعبه عایق با روکش شیشه قرار میدهند تا از اثر گلخانهای بتوان استفاده کرد.

آبی که با این روش گرم میشود بر اثر اختلاف دما و با گردش طبیعی وارد یک تانک دوجداره شده و آب

مخزن را گرم میکند. این آب گرم شده یا به طور مستقیم به مصرف گرمایش خانوار میرسد و یا توسط یک

مبدل حرارتی دمای آب مصرفی خانواده را افزایش میدهد. شکل طرح سادهای از این آبگرم را نشان میدهد:

 

ü نکات مهم در خرید آبگرمکن خورشیدی

  اندازه سیستم: بهترین روش برای تعیین اندازه سیستم، بررسی تعداد ساکنین منزل و الگوی مصرف

آبگرم آنهاست. تعداد ساکنین آینده خانه، تعداد و اندازه لوازم خانگی مصرفکننده آبگرم از قبیل ماشین

لباسشویی و ظرفشویی نیز در محاسبات باید منظور شوند.

  محل نصب مناسب آبگرمکن خورشیدی: در حال حاضر شرکتهای تولیدکننده، خدمات نصب

سیستمهای خورشیدی را نیز انجام میدهند. تکنیسینهای این شرکتها بهترین و مناسبترین محل

برای نصب کلکتورها و دیگر سازههای موردنیاز را تعیین میکنند. بهترین محل باید در حداقل 31 درصد

محدوده زمانی 1 صبح تا 3 بعد از ظهر تابستان و زمستان بدون سایه باشد. سایه میتواند به دلیل

ساختمانها و یا درختهای اطراف باشد. باید توجه داشت در زمستان اندازه سایهها به دلیل موقعیت

خاص خورشید طولانیتر هستند، در نتیجه میتوانند عملکرد کلکتور را به میزان قابل ملاحظهای

کاهش دهند. تا حد ممکن لولهکشیها در حداقل مقدار باشند و سعی شود از داخل سطوح عبور کنند

که هم در نمای ساختمان تاثیرمنفی داشته باشند هم عایقکاری سیستمها در برابر تابش خورشیدی

آسیب نبیند و درنتیجه تلفات حرارتی کم شود.

 نکات مهم در انتخاب شرکت تولیدکننده: یک شرکت تولید کننده مناسب میتواند در مورد اندازه

سیستم، محل نصب دقیق، هزینههای مربوطه، نصب و راهاندازی، تکمیل چک لیست نصب جهت

اطمینان از رفع نشتیهای سیستم، آموزش، خدمات پس از فروش، نحوه تعمیر، نگهداری و گارانتی

مشاوره بدهد. توجه به تجربه شرکت و نوع گارانتی ارائه شده نیز بسیار مهم است.

 آنچه باید از عملکرد سیستم بدانید: پس از نصب آبگرمکن خورشیدی باید به نکات زیر کاملا مسلط

باشید:

· راهاندازی، خاموش کردن و تخلیه سیستم در شرایط ضروری و پر کردن مجدد

· اقداماتی که قبل و بعد از یک دوره طولانی عدم استفاده از سیستم باید انجام گیرد

· انجام تعمیر و نگهداری دورهای

· موارد تحت پوشش گارانتی

· هنگامی که باید تعمیر کار مجرب را خبر کنید

 تعمیر و نگهداری دورهای: برای اینکه صرفهجویی شما ادامه داشته باشد موارد زیر را باید هر ماه

بررسی کنید:

آیا سیستم کمکی هنگامی که آفتاب میتابد در حال کارکردن است؟

آیا لوله های آب، گرم هستند؟

 چگونه میتوان میزان صرفهجویی را اضافه کرد؟ از طریق زمانبندی تجهیزاتی که آبگرم مصرف

میکنند میتوان میزان صرفهجویی بیشتری در انرژی مصرفی داشت. به عنوان مثال در صورتی که

شستشوی لباسها به ساعات بین 1 صبح تا 3 بعدازظهر منتقل شود علاوه بر بهرهمندی بیشتر از

سیستم خورشیدی، امکان پرشدن دوباره مخزن ذخیره هم وجود دارد. اقدامات دیگر عبارتند از : نصب

سردوشیهای کمفشار، استفاده از عایقهای مناسب برای تانک ذخیره و لولهکشیها )در صورت بازدهی

پایین سیستم(، کاهش درجه حرارت سیستم تا 51 درجه سانتیگراد، استفاده از آبگرم با درجه پایینتر

برای مصارف لباسشویی.

  61

ü راهکارهای کاربردی صرفهجویی انرژی در ادارات

 لباس مناسب بپوشید

  در صورت امکان، سیستمهای قدیمی با سیستمهای جدید و کارآمد جایگزین شوند

 از ترموستات قابل برنامهریزی برای خاموش کردن سیستم در اوقات تعطیلی استفاده کنید

 از سنسورهای حساس به حضور استفاده کنید که در صورتی که کسی در اتاق نباشد سیستم حرارتی و

برودتی را خاموش کند

 به طور مرتب، برنامه تعمیر و نگهداری داشته باشید. این برنامه میتواند شامل تمیزکاری کویل

کندانسورها، تعویض فیلتر هوا، جایگزینی تسمه پروانهها، بررسی عایقکاری کانالها و لولهها به منظور

ترمیم آسیبهای وارد به عایقها باشد

 به منظور خنککردن اتاق، روی پنجرهها سایبان نصب کنید

  روی پنجرههای آفتابگیر سلفون نصب کنید

 در ساعات تعطیلی به منظور حفظ دمای محیط هواکشها را ببندید

 در فصلهای گرم سال درجه ترموستات را روی 25 و در فصلهای سرد سال روی 21 درجه تنظیم 5درصددر هزینه های گرمایش فضا - 91 درصد در هزینه های سرمایش و 21 - نمایید. با این کار حدود 21

صرفه جویی میشود

 از عایق حرارتی برای سقف و دیوارها استفاده کنید و در صورت ناکافی بودن آنها، عایقکاری را به نحوی

بهبود ببخشید که تا 25 درصد از هزینههای گرمایشی شما کاسته شود

  آب گرمکن و لوله های تامین آب را عایق کنید

  در صورتی که از سیستمهای حرارت مرکزی استفاده میکنید از نوارهای درزگیر و مسدودکننده دریچه

کولر برای درزبندی کامل ساختمان استفاده کنید

 به منظور کاهش اتلاف انرژی از درهای اتوماتیک استفاده کنید

 روی رادیاتورها را نپوشانید

  گلدانها و وسایل را حداقل 31 سانتیمتر دورتر از رادیاتورها قراردهید تا جریان هوا در اتاق به خوبی

برقرار باشد

  از پنکه های سقفی برای برقراری جریان هوا در اتاق استفاده کنید

  از فوم یا گچ برای مسدود کردن ترکهای دیوار استفاده کنید

 در صورت امکان از پنجرههای دوجداره استفاده کنید

 استفاده از پردههای ضخیم جهت کاهش اتلاف حرارتی از پنجره

  بستن کرکره و پرده در شب و بازگذاشتن آنها در روز که از انرژی خورشید تا حدامکان استفاده شود

. نصب یک دولایه نایلون شفاف روی پنجرهها

  سرویس و تمیزکاری فنکویلها و هواگیری رادیاتورها

 نصب یک لایه فویل آلومینیومی روی دیوار پشت رادیاتور، به منظور افزایش بازتاب حرارتی

  بسته نگهداشتن درهای ورودی و در صورت امکان استفاده از درهای دوبل یا استفاده از پرده در جلوی

در

 کنترل دودکشها و کلاهک تعدیل، لولهها و اتصالات گاز جهت عملکرد مناسب و ایمن بخاری، آب

گرمکن و پکیج

  درزبندی کامل محل اتصال دودکش و دیوار

 نصب فنر بر بالای درهایی که با خارج در ارتباط هستند که هوای سرد به راحتی وارد نشود و در باز

نماند

  تا حد امکان عدم استفاده از شومینه و بستن دریچه خروجی آن

  در صورت استفاده از شومینه تنظیم دمای آن روی 55 درجه و حصول اطمینان از مناسب بودن زاویه

دریچه خروجی و در صورت امکان گذاشتن در شیشهای در جلوی آن مانع خروج هوای گرم از فضا شود

  عایقکاری حرارتی لولههای رفت و برگشت آب گرم و کلکتورها

 استفاده از سامانه کنترل هوشمند موتورخانه جهت تنظیم دمای آب گرم متناسب با هوای خارج

  نصب ترموستاتهای موضعی کنترل دما مانند شیر ترموستاتیک رادیاتور

  تنظیم دمای فضای منزل در دامنه آسایش حرارتی استاندارد

 عدم استفاده از گرمایش در اتاق یا فضاهای غیرقابل استفاده

.35 » خواب « اطمینان حاصل کنید رایانه ها از گزینه (sleep) برخوردارند و بعلاوه گزینه مزبور همواره

فعال است

  با نصب تنظیمکنندههای زمانی روی دستگاههای تکثیر و چاپگرها، از روشن ماندن آنها در طول شب و

ساعات غیرکاری اطمینان حاصل نمایید

  استفاده از رایانههای قابل حمل ) lap top و یا note book ( و دارای صفحه نمایش LCD را به

جای صفحات نمایش متعارف مورد بررسی قرار دهید

  هنگام خرید تجهیزات جدید اداری، تجهیزاتی را که از برچسب انرژی برخوردارند، در اولویت قرار دهید

  هر زمان که امکان دارد، حتی اگر خود رایانه را روشن میگذارید صفحه نمایش آن را خاموش نگه دارید

  میزان استفاده از دستگاه تکثیر کپی را از طریق فتوکپی دوطرفه و یا ارسال پست الکترونیکی به حداقل

برسانید.

.2.2 اصلاح الگوی مصرف انرژی در منازل و مهمانسراها

با توجه به آمارهای بررسی شده، یک خانواده ایرانی سالانه بیش از سه برابر خانوادهها در سایر کشورهای

جهان، انرژی مصرف میکند که مقدار زیادی از این انرژی، بیهوده تلف میشود.

ü چند شیوه صرفهجویی در مصرف انرژی  )گرمایش در منزل(

  برای حفظ گرمای منزل و جلوگیری از اتلاف حرارت در شب پردهها و پنجرهها را ببندید

  هنگامی که برای مدت طولانی خارج از منزل بسر میبرید دستگاههای گرمایشی را خاموش نمایید. در

صورت امکان از یک تنظیم کننده زمانی استفاده کنید، به نحوی که قبل از ورود به منزل، دستگاههای

گرمایشی را به طور خودکار به کار اندازد

  درها و پنجرهها را توسط نوارهای درزگیر عایقبندی نمایید

  صفحات انعکاسی بخش تابشی بخاریها را همواره تمیز نگه دارید

  به منظور کنترل تولید گرما، در موتورخانه حتما از سیستمهای کنترل هوشمند موتورخانه مجهز به

سنسور دمای محیط و با قابلیت برنامهریزی هفتگی، روزانه و ساعتی استفاده کنید

 جهت کنترل دمای اتاق حتما از انواع ترموستاتهای اتاقی استفاده کنید

  بهترین نوع ترموستات برای رادیاتورها، شیرهای ترموستاتیک رادیاتور میباشد. با نصب این شیرها،

حداقل 21 درصد صرفهجویی در مصرف سوخت حاصل میشود.

ü چند شیوه صرفهجویی در مصرف انرژی )سرمایش در تابستان(

  اطمینان حاصل نمایید که تمام پنجرهها از نورگیر و سایبان برخوردار باشند

 در روزهای خیلی گرم، کلیه نورگیرها، پردهها، درها و پنجرهها را به منظور جلوگیری از ورود حرارت

بسته نگه دارید

 دستگاه تهویه مطبوع یا کولر خود را به طور منظم تمیز نمایید و خاک و غبار را از روی کویلها و پروانههای

آن پاک کنید

ü شیوه صرفهجویی در مصرف انرژی )شستشوی ظروف(

فقط هنگامی از ماشین ظرفشویی استفاده کنید که ظرفیت آن کامل شده باشد

ü چند شیوه صرفهجویی در مصرف انرژی )شستشوی البسه(

  ماشین لباسشوییای را انتخاب کنید که از برچسب انرژی 3 یا حداقل B برخوردار باشد

 تا حد امکان لباسها را با آب سرد بشویید

  تا حد امکان از ماشینهای لباسشویی که مجهز به سیستم کنترل هوشمندانه مصرف انرژی )آب، برق(

میباشند، استفاده کنید

  قبل از قراردادن لباسها در ماشین لباسشویی، آنها را از در هم پیچیدگی خارج و صاف کنید

ü چندشیوه صرفهجویی در مصرف انرژی )پخت و پز(

 از شیوههای هوشمندانه مصرف انرژی در پخت و پز استفاده کنید نظیر استفاده از حجم کم آب،

قراردادن درپوش روی قابلمه هنگام پخت و به حداقل رساندن زمان پخت و استفاده از ظروف زودپز

  به جای قابلمه و ظروف متداول پخت، از دیگ زودپز استفاده کنید

 آب شدن تدریجی یخ غذاهای منجمد قبل از شروع پخت، میتواند به ازای هر 511 گرم مواد غذایی،

معادل 95 دقیقه در زمان پخت صرفهجویی نماید

  مواد غذایی را قبل از پخت به قطعات کوچک تقسیم کنید

ü چند شیوه صرفهجویی در مصرف انرژی )روشنایی(

  هنگامی که اطاق را ترک میکنید لامپهای روشن را خاموش کنید

 لامپهای معمولی را با لامپهای کممصرف جایگزین نمایید

  جهت روشنایی مکانهای عمومی از لامپهای فلورسنت یا کممصرف استفاده کنید. در آشپزخانه،

نهارخوری، اطاق نشیمن و سایر نقاطی که در آنجا لامپ بیش از 4 ساعت در هر شبانهروز روشن است

از لامپ کممصرف استفاده نمایید

  در چراغهای ایمنی و چراغهای بیرون که معمولا زمان زیادی روشن میمانند، فلورسنت و یا لامپ کم

مصرف تعبیه نمایید

  از تنظیم گرهای زمانی قابل برنامهریزی، حسگرهای روشنایی روز و حس گرهای مکانیکی جهت

کنترل روشنایی ایمنی محوطه خارجی محل سکومت خود استفاده کنید

  نظیر چراغ مطالعه( استفاده ( » موردی « مواقعی که دامنه محدودی از نور موردنیاز است از روشنایی

نمایید

  اتصالات، شیشههای منعکس کننده و حباب چراغها را مرتبا تمیز نمایید

  از به کارگیری چراغهای دارای لامپهای متعدد خودداری نمایید

 از نور طبیعی، به خصوص از پنجرههای مشرف به جنوب، نهایت استفاده را بنمایید

 از روش نمودن چندین لامپ توسط یک کلید خودداری نمایید و برای روشن کردن هر لامپ یک کلید

مجزا اختصاص دهید

ü چند شیوه صرفهجویی در مصرف انرژی )پنجره، دیوار و در(

  نصب فنر در بالای درهایی که به فضای آزاد باز میشوند باعث میشود هوای سرد به راحتی وارد نشده

و درها باز نمانند

  استفاده از شیشههای دوجداره باعث میشود انرژی کمتری هدر رود

  درزها و منافذ اطراف در و پنجرهها را توسط گچ یا درزگیرهای سیلیکونی مسدود کنید

  سقف، دیوارهای خارجی و کف ساختمان به دقت عایقکاری حرارتی شوند چون بخش وسیعی از

حرارت داخل را تلف میکنند

  عایقکاری حرارتی مناسب تابستانی به نحوی است که مانع از حبس حرارت در داخل ساختمان میشود

که این کار با نصب فویل آلومینیومی در زیر سقف انجام میشود

 عایقکاری حرارتی به طور کامل روی پوسته خارجی انجام شود زیرا اگر تنها 5درصد از پوسته خالی

بماند ممکن است تا 51 درصد از کارایی عایقکاری کاسته شود

  استفاده از پنجرههایی که قالب آنها عایق حرارتی است نقش بسزایی در جلوگیری از تبادل حرارتی دارد

 استفاده از درزگیر بین قسمتهای متحرک درها و پنجرههای بیرونی از تبادل حرارتی ناشی از نفوذ هوا

میکاهد.

ü چند شیوه صرفه جویی در مصرف انرژی )آب گرم(

  به منظور آب کشیدن البسه و ظروف، از آب سرد استفاده نمایید

  اطمینان حاصل نمایید شیرهای آب نشتی نداشته و چکه نکنند

 سردوش حمام را از کیفیت بالا و از نوع صرفهجویی کننده آب انتخاب نمایید

 سعی کنید به جای استفاده از وان، بیشتر از دوش جهت استحمام استفاده کنید

  برچسبهای انرژی را هنگام خرید آبگرمکن مدنظر داشته باشید

  دمای آب گرم را همواره در حد مناسب تنظیم کنید.__

 

 

انرژی

 

 

اولویتها و راهکارهای بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان

 

 

بیشترین میزان مصرف از کل مصرف انرژی کشور در بخش ساختمان متمرکز شده است و این سوال مطرح می شود که با وجود بیش از 10 سال تلاش، خرج بودجه های کلان و درک واقعیتها و اولویتهای فراموش شده، چرا در بهینه سازی مصرف انرژی در بخش ساختمان کمترین موفقیت را داشته ایم؟

 

بیش از 10 سال از تاسیس سازمانها و شرکتهای مرتبط با بهینه سازی مصرف انرژی در کشور شامل سابا، سانا، شرکت بهینه سازی مصرف سوخت و بیش از 10 سال نیز از تدوین مبحث 19 مقررات ملی ساختمان که بر بهینه سازی انرژی در ساختمان تاکید دارد، می گذرد. بیش از 10 سال است که برچسب انرژی برای بیشتر محصولات انرژی بر تدوین و الزامی شده و همچنان در مورد برخی از محصولات با وجود الزامی بودن اجرای استاندارد برچسب انرژی و الصاق آن روی محصول، این الزام قانونی رعایت نمی شود و برخی از شرکتها از این الزام قانونی سرباز می زنند.

بیش از یک دهه است که در رسانه ها از اهمیت صرفه جویی انرژی می شنویم، تقریبا همگان تبلیغات گسترده وزارت نیرو و شرکت ملی گاز ایران را در رسانه های مختلف دیده یا شنیده ایم و با پیامها و توصیه های رسانه ای بهینه سازی مصرف انرژی آشناییم. از سوی دیگر چند سالی از طرح و تدوین استاندارد برچسب انرژی ساختمان می گذرد و هنوز زمان اجرای آن مشخص نیست. سال 88 به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف نامگذاری شد، فاز اول هدفمندی یارانه ها از اواخر آذر 89 با چند برابر شدن بهای حامل های انرژی و مرحله دوم آن از اردیبهشت سال جاری عملیاتی شد و بسیاری رویدادهای دیگر. سوال اینجاست: با این حال، چرا شاخصهای مصرف انرژی بهبود نمی یابد وخیلی آب از آب تکان نمی خورد؟

به نظر می رسد هنوز در عمل و نه گفتار، اراده جدی برای بهینه سازی مصرف انرژی وجود ندارد و فقط حرف آن را می زنیم و هنوز عمق بحران انرژی را باور نکرده ایم. به عنوان مثال، در همه گروه های کالاها و محصولات انرژی بر (لوازم برقی، لوازم گازسوز، خودرو و ...)، شاهد تولید محصولات پرمصرف و با رده پایین برچسب انرژی و یا فاقد برچسب انرژی با وجود الزامی بودن آن هستیم. بیشترین میزان مصرف از کل مصرف انرژی کشور در بخش ساختمان متمرکز شده است و این سوال مطرح می شود که با وجود تلاش بیش از 10 ساله و خرج بودجه های عظیم و درک واقعیتها و اولویتهای فراموش شده، چرا در بهینه سازی مصرف انرژی در بخش ساختمان کمترین موفقیت را داشته ایم؟

با توجه به فاصله حداقل پنج برابری شاخص مصرف انرژی در هر متر مربع ساختمان در ایران با اروپا و وجود فرصت و پتانسیل صرفه جویی 80 درصدی مصرف انرژی در این بخش، چرا به این مهم بصورت جدی و همه جانبه پرداخته نمی شود؟

استراتژی ها یا راهبردهای اصلی رسیدن به این میزان صرفه جویی چیست؟

چرا با وجود بیش از 10 سال سابقه اجرا، مبحث 19 مقررات ملی ساختمان که ناظر بر بهینه سازی مصرف انرژی در ساخت و ساز جدید است به درستی و کامل اجرا نمی شود و مبحث 19 در عمل، محدود به اجرای پنجره دوجداره شده است؟

آیا اجرای ناقص و جزئیی مبحث 19، ریشه در برداشت سطحی از آن دارد؟ به عبارت دیگر، آیا نسبت به اصل محوری مبحث 19 جهل و ناآگاهی وجود دارد؟ چطور واقف نبوده و نیستیم که اولویت در صرفه جویی انرژی در ساختمان "عایق ساختمان" است؟

وقتی بر اساس یافته های علمی منتشر شده، به دلیل عایق نبودن پوسته خارجی ساختمان، بطور میانگین و تقریبی، حدود 35 درصد اتلاف انرژی از دیوارهای جانبی، 25 درصد از سقف و 10 درصد از کف ساختمانهاست و 20 تا 25 درصد اتلاف انرژی از پنجره ها و دربها رخ می دهد، چگونه اولویت عایق ساختمان فراموش شده است و چرا عایق ساختمان که نقش بیشتر و چند برابری در صرفه جویی انرژی دارد، مغفول مانده است؟

آیا نمی توان تجربه موفق در الزامی شدن تدریجی اجرای پنجره دوجداره "یو پی وی سی" در ساختمان ها را در عایق ساختمانها نیز تکرار کرد؟

چرا ساختمانی نمی سازیم که کم مصرف، عایق و دوستدار انرژی و محیط زیست باشد؟ چرا ساختمانی می سازیم که باید سالهای بعد برای بهینه سازی انرژی در آن هزینه کنیم، آن هم با اثربخشی و کارایی کم؟ یا ناآگاهانه، مردم را به روشهای غیرایمن (مانند درز بندی کامل) برای کاهش مصرف تشویق کرده یاسوق دهیم؟ یا از مردم بخواهیم هر طور شده مصرف شان را کم کنند وگرنه جریمه می شوند در حالیکه آنها نقش زیادی در مصرف بالای انرژی ساختمان ندارند. واضح است که مشکل اصلی در کیفیت ساختمان و سپس کیفیت و راندمان سیستم های انرژی بر گرمایشی و سرمایشی است.

قابل توجه است که با وجود اولویت عایق در صرفه جویی انرژی در ساختمان، با رعایت استانداردهای ایمنی و سلامت ساکنان ساختمانها از طریق پیش بینی دریچه استاندارد تامین هوای تازه و تعویض هوا، نصب پنجره دوجداره صحیح، منطقی و در کاهش مصرف انرژی موثر است. حتی با اجرای عایق ساختمان، پنجره دوجداره "یو پی وی سی" استاندارد نیز نباید فراموش شود و اهمیت و جایگاه آن محفوظ است

ساختمانهای ما دوستدار انرژی و محیط زیست نیستند. ساختمانهای ما بگونه ای ساخته شده اند که سرما و گرمایی که با هزینه های گزاف تامین می شود را حفظ نمی کنند و بواسطه عایق نبودن پوسته خارجی (دیوارها، سقف و کف) و عایق نبودن تاسیسات سرمایشی و گرمایشی ساختمان، سرما و گرما را به سرعت از دست می دهند و درنتیجه وسایل حرارتی یا سرمایشی باید بیشتر و بیشتر و چند برابر استاندارد کار کنند و انرژی مصرف کنند تا محل سکونت را سرد یا گرم کنند

به مضمون بیانات دو نفر از مسئـولان ارشد مرتبط با صنعت ساختمان و بخش انرژی کشور استناد می کنم. به گفته ترکان، رئـیس شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان در همایش گرامیداشت روز مهندس سال 92، "ما ساختمان بی کیفیت می سازیم بعد از مردم می خواهیم در مصرف انرژی صرفه جویی کنند در حالیکه اشکال کار جای دیگر است"؛ یا به قول زنگنه، وزیر نفت در همین همایش، "وقتی ساختمانی بسازیم که عایق نیست، حال اگر بیایم بهترین وسلیه انرژی بر سرمایشی یا گرمایشی با بالاترین راندمان و رده برچسب انرژی هم استفاده کنیم، بی فایده است." تاکید می شود که اولویت فراموش شده در بهینه سازی و کاهش مصرف انرژی در بخش ساختمان، عایق بندی مناسب و استانداردپوسته خارجی و تاسیسات است.

بدیهی است پس از عایق حرارتی ساختمان، توجه به راندمان وسایل انرژی بر و استفاده از محصولات، سیستمها و فناوری های جدید کم مصرف، بسیار تعیین کننده است. چرا بعد از 10 سال از الزامی و اجرایی شدن استاندارد برچسب انرژی بخاری، هنوز عمده بخاریهای تولیدی کشور، دارای رده های F یا G وحتی فاقد برچسب انرژی هستند و نظارت و برخوردی هم نمی شود؟ چرا پس از 10 سال، هنوز آبگرمکن مخزنی تولید می شود که با اجرایی شدن استاندارد برچسب انرژی که چند نوبت اجرای آن به تاخیر افتاده و به تولیدکنندگان مهلت داده شده است، بالای 90 درصد آنها مردود می شود. اجازه دادن به تولید و فروش کالا و محصول با راندمان پایین و پرمصرف یعنی گرفتار شدن مصرف کننده در سالهای استفاده از آن وسیله که باید تاوان آن را بپردازد. مسئول این وضعیت کیست؟ 

آیا علت عدم اجرای عایق مناسب و استاندارد در ساخت و ساز جدید، هزینه سنگین آن بوده است؟ خیر.

 بررسی ها نشان می دهد حداکثر هزینه ای که به هزینه ساخت اضافه می شود 5 درصد هزینه سرانه هر متر مربع است. حتی یکی از شرکتهای فعال در صنعت عایق ساختمان ادعا می کند، هزینه اضافه نزدیک به صفراست و حتی هزینه ساخت می تواند کمتر شود. صرفنظر از اینکه این هزینه از محل کاهش مصرف انرژی برگشت داده خواهد شد، آیا این رقم هزینه اضافه نسبت به هزینه هر متر مربع حدود 300 هزار تومان در مسکن مهر یا 500 تا 700 هزار تومان متوسط هزینه ساخت و قیمت فروش هر متر مربع از یک تا پنج میلیون تومان (نرم اکثریت ساخت و ساز مناطق شهری کشور) سنگین است؟

اگر ساختمانی با عایق مناسب ساخته شود، آیا فروشنده نمی تواند هر متر مربع را بصورت کاملا قانونی و حتی با حمایت و هدایت دستگاههای ناظر و مرتبط، بواسطه مزیت عایق و کم مصرف بودن آن با قیمت به مراتب بالاتر (بیشتر از چند برابر هزینه اضافه بابت عایق بندی ساختمان نسبت به ساختمان فاقد عایق مثلا متری 100 هزار تومان بالاتر) بفروشد؟ با اجرایی شدن شناسنامه فنی ساختمان و برچسب انرژی ساختمان، توجه به این مزیت ساختمان ها در زمان خرید یا فروش ساختمان بیشتر خواهد شد

به راستی چرا در 10 سال گذشته، اراده جدی، الزام قانونی و نظارت جدی برای عایق بندی پوسته خارجی ساختمان و عایق بندی تاسیسات ساختمان ها، مشابه الزام پنجره های دوجداره وجود نداشت و هنوز هم وجود ندارد؟ پروژه بزرگ مسکن مهر، بدون پنجره دوجداره ساخته نشده و نمی شود اما از عایق خبری نیست. به نظر می رسد بیشتر از هر چیز، غفلت و ناآگاهی دست اندرکاران صنعت ساختمان نقش دارد.

با یک محاسبه ساده، اهمیت موضوع را در مقیاس ملی بررسی می کنیم. اگر عایق بندی ساختمان ها از 10 سال گذشته اجرایی شده بود، هم اکنون قریب به یک سوم واحدهای مسکونی کشور (حدود 7 تا 8 میلیون از 22 میلیون واحد موجود) که در این دهه ساخته شده اند عایق بودند و در نتیجه آن، متوسط مصرف انرژی برای تامین سرمایش و گرمایش این ساختمان ها کمتر از نصف وضع موجود بود. اثر این اقدام در مقیاس ملی، صرفه جویی سالیانه بیش از هفت میلیارد متر مکعب گاز طبیعی (در پیک مصرف گاز در روزهای سرد زمستان، روزانه بیش از 80 میلیون متر مکعب) و صرفه جویی سالانه حدود 2 میلیون مگاوات ساعت برق و درنتیجه کاهش مصرف سوخت مورد نیاز برای تولید برق و ... جمعا به ارزش بیش از سه هزار میلیارد دلار بود که متاسفانه این فرصت را به دلیل عدم اجرای عایق در ساختمان ها در 10 سال گذشته از دست داده ایم. هر سال تاخیر در اجرای این مهم که اصل و اساس مبحث 19 مقررات ملی ساختمان است، یعنی هزینه فرصت و هدر دادن و اتلاف انرژی به ارزش حداقل 300 میلیون دلار در سال!

جمع بندی و پیشنهاد:

بهینه سازی انرژی در بخشهای حمل و نقل، تولید و کشاورزی ضروری است اما به آسانی، سهولت و اهمیت بهینه سازی در بخش ساختمان نیست. بهینه سازی در بخشهای اشاره شده یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. حجم و سهم مصرف انرژی در بخش ساختمان بسیار بالاست (40 درصد کل مصرف انرژی کشور) و اجرای پروژه های بهینه سازی در این بخش از نظر زمان و هزینه بسیار قابل توجیه و اهداف بهینه سازی در این بخش با هزینه کمتر و کمترین اثرات جانبی قابل تحقق است.

طرحهای ارائه شده در راستای اصلاح قیمت حاملهای انرژی

در این زمینه طرحی تحت عنوان "کارت اعتباری یارانه انرژی" تدوین شده که هم اکنون در کمیسیون انرژی مجلس در دست مطالعه و بررسی است؛ طرحی که به گفته برخی کارشناسان، شیوه موثری برای اصلاح قیمتهای حاملهای انرژی و تحقق اهداف بهینه سازی و اصلاح الگوی مصرف انرژی است. بر اساس این طرح، متوسط سرانه مصرف انرژی (گاز  و برق) در واحدهای مسکونی به قیمت نهایی و آزاد هدفگذاری شده در قانون هدفمندی یارانه ها در قالب کارت اعتباری در اختیار خانواده ها قرار می گیرد و مدیریت مصرف انرژی و اعتبار شارژ شده در کارت اعتباری یارانه انرژی خانوار، کاملا در اختیار و کنترل خانوار است. خانواده ها می توانند مصرف قبلی یا بیش از آن را داشته باشند و کل اعتبار کارت و مازاد بر آن را صرف انرژی مصرفی در واحد مسکونی خود کنند یا می توانند صرفه جویی کنند و از مانده اعتبار کارت بهره مند شوند. فراموش نکنیم که مصرف انرژی در ساختمان های ما تا 80 درصد قابل کاهش است

اصلاح قیمت های حامل های انرژی برای توجیه پذیر بودن راهکارهای بهینه سازی انرژی ضروری است. باوجود چند برابر شدن قیمت حامل های انرژی در مرحله اول هدفمندی یارانه ها، بدلیل جهش قیمت ارز، همچنان سطح قیمتهای موجود با قیمتهای واقعی هدفگذاری شده در قانون هدفمندی یارانه ها فاصله زیادی دارد. این فاصله در مورد انرژی مصرفی غالب در بخش ساختمان (برق و گاز طبیعی)،حدود 8 تا 10 برابر سطح قیمت فعلی است در حالیکه این فاصله در مورد حاملهای انرژی مصرفی در بخش خودروهای سبک (بنزین و CNG) کمتر است. این یعنی پرداخت سوبسید بیشتر به انرژی مصرفی در بخش ساختمان و اهمیت توجه به راهکارهای اصلی بهینه سازی و کاهش مصرف انرژی دراین بخش پرمصرف و فاقد ارزش افزوده.

به راستی بهینه سازی انرژی در بخش ساختمان را باید از کجا شروع کرد؟

ما نیازمند یک نهضت و انقلاب کیفی سازی در ساخت و ساز مسکن با کمک همه دست اندرکاران صنعت ساختمان و همه نهادها و دستگاههای قانونگذار، متولی، هدایتگر و ناظر هستیم. (مجلس، وزارت مسکن، سازمان ملی استاندارد، بهینه سازی، سازندگان مسکن، تولیدکنندگان مصالح و تجهیزات ساختمانی، رسانه ها و ...). برای صرفه جویی در بخش ساختمان باید از گلوگاه ها و شاهراه های اصلی اتلاف یا هدررفت انرژی شروع کرد و اصطلاحا جلوی اتلاف انرژی را باید از سرچشمه گرفت. پیشگیری بهتر از درمان است.

راهکار اصلی و اولویت اول قابل اجرا، هدفگذاری و هماهنگی و همسوسازی همه جانبه دستگاه های قانونگذار و اجرایی و ناظر برای ترویج گسترده انواع عایقهای استاندارد و ساخت ساختمانهای عایق (پوسته ساختمان و تاسیسات) در ساخت و سازهای جدید و ممنوعیت قاطع برای ساخت ساختمان فاقد عایق مناسب از نقطه آغاز در زمان طراحی و تهیه نقشه ها یعنی قبل از صدور پروانه ساخت و گودبرداری و شروع عملیات ساختمانی است؛ پیشنهادی که در اجلاس هفدهم سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور در تیرماه 93 در جلسه کمیسیون انرژی و محیط زیست مطرح شد و البته مورد توجه قرار گرفت.

اگر این اقدام پیشگیرانه مهم در اصلاح الگوی مصرف انرژی در ساختمان ها از یک زمان توافقی، الزامی، قطعی و انجام نشود، سالهای آینده مجددا باید برای درمان درد مصرف بالای انرژی در این ساختمانها یا تاسیسات آنها مشابه آنچه امروز برای اصلاح و معاینه فنی بیش از یک میلیون موتورخانه از محل بند "ق" تبصره 2 بودجه سال 93 وآیین نامه اجرایی ماده 14 قانون اصلاح الگوی مصرف، در اولویت برنامه های وزارت نفت و شرکت بهینه سازی مصرف سوخت قرار دارد هزینه کنیم که کارایی و اثربخشی کیفی سازی در زمان ساخت را نخواهد داشت و به اصطلاح، آفتابه خرج لحیم است. دوباره تاکید و یادآوری می شود که پیشگیری بهتر، آسانتر و کم هزینه تر از درمان است

بعد از برنامه ریزی برای اجرای پیشنهاد و راهکار اصلی فوق (عایق بندی استاندارد پوسته خارجی و تاسیسات در ساخت و ساز جدید)، راهکارهای ثانویه ای نیز قابل برنامه ریزی و اجراست:

  استفاده از محصولات و سیستمهایی با فناوری روز، راندمان بالا، کم مصرف و البته ایمن.
 
استفاده از پنجره های دوجداره "یو پی وی سی" استاندارد با رعایت الزامات ایمنی دریچه تامین هوا و جریان هوای تازه.
 
استفاده از انرژی های تجدیدپذیر به ویژه انرژی خورشیدی.

بدیهی است برای ساختمان های موجود شامل 22 میلیون واحد مسکونی و بیش از یک میلیون ساختمان و یا واحد اداری، تجاری، عمومی و آموزشی فاقد کیفیت از نظر مصرف انرژی (عمدتا به دلیل عایق نبودن)، با هدف کاهش حداقل 50 درصدی مصرف انرژی، راهکارهایی ساده، موثر و بعضا متفاوت از راهکارهای بهینه سازی در ساختمان های جدید را می توان و باید اجرا کرد که جایگزینی سیستمهای انرژی بر فرسوده و پرمصرف با محصولات، سیستمها و فناوریهای نوین کم مصرف، جایگزینی پنجره ها با پنجره دوجداره "یو پی وی سی" استاندارد، حتی الامکان اجرای لایه عایق روی نمای ساختمان یا دیوارهای باز جانبی یا داخل ساختمان های مسکونی و اداری و تجاری، ترویج پوشش رنگهای نانو عایق و ... از آن جمله است

بدیهی است صرفه جویی در مصرف انرژی و حفظ محیط زیست، وظیفه ملی همه ماست!

 

انرژی

 

میزان مصرف انرژی یک ساختمان چقدر است؟

مدیریت انرژی در ساختمان اداری یکی از موضوعات پایه است که امروزه به آن توجه بسیاری می‌شود. به همین علت روش‌هایی را به منظور جلوگیری از اتلاف انرژی در این گونه ساختمان‌ها اعمال می کنند. البته این نکته نیز فراموش نشود که اتلاف انرژی دغدغه بزرگی است که در تمام جوامع به منظور جلوگیری از آن‌ها تعاملاتی در حال انجام است که با استفاده از آن‌ها بتوانند به مدیریت انرژی در ساختمان اداری خود برسند.

با نگاهی به اوضاع کره زمین و محیط زیست پیدا کردن یک راه برای جلوگیری از اتلاف انرژی امری مهم تلقی می شود. به همین علت در ساختمان‌ها و یا مکان‌هایی که از بیشترین میزان انرژی استفاده می کنند باید راه حل‌هایی را در نظر گرفت که یکی از آن ها هوشمند سازی ساختمان مورد نظر است. هوشمند سازی رابطه مستقیمی با مدیریت انرژی در ساختمان اداری دارد.

یک ساختمان هوشمند می تواند به طور کامل مدیریت انرژی در ساختمان اداری را بر عهده بگیرد و با استفاده از تجهیزاتی همچون چیلر، بویلر، هواساز، فن کویل و یک شرایط ایده آل محیطی را به وجود می آورند و با محاسباتی که انجام می دهند مواردی همچون درجه حرارت، رطوبت و فشار هوا را در یک حالت تنظیم شده قرار می دهند. یعنی تمام درجات مورد نظر در محدوده آسایش راحتی می باشند. این مورد باعث عدم اتلاف انرژی می شود که نتیجه آن مدیریت انرژی در ساختمان اداری است.

 

در ادامه به منظور ارائه راهکارهای مختلف و گفتن نکاتی در مورد مدیریت انرژی در ساختمان اداری به بررسی موارد زیر خواهیم پرداخت:

  1. چه تجهیزاتی را به منظور مدیریت انرژی در ساختمان اداری می توان هوشمند نمود؟
  2. مدیریت انرژی در ساختمان اداری با استفاده هوشمند سازی سیستم روشنایی به چه صورت است؟
  3. برگشت سرمایه استفاده از سیستم مدیریت انرژی در ساختمان اداری در عرض چند سال امکان پذیر خواهد بود؟
  4. مزایای هوشمند سازی یک ساختمان اداری شامل چه مواردی می باشند؟
  5. مصرف انرژی در ساختمان اداری چه مواردی را در بر می گیرد؟
  6. تنظیم دمای هوشمند و مدیریت انرژی در ساختمان اداری به چه صورت است؟
  7. میزان مصرف انرژی یک ساختمان در ایران چقدر است؟
  8. هزینه های ناشی از هوشمند کردن یک ساختمان اداری هوشمند در چه میزانی است؟

 

 

چه تجهیزاتی را به منظور مدیریت انرژی در ساختمان اداری می توان هوشمند نمود؟

مدیریت انرژی در ساختمان اداری امری بسیار مهم است که باید بدان توجه زیادی داشت به همین علت افراد مختلف برای کاهش هزینه های نهایی خود شروع به هوشمند سازی ساختمان اداری خود می کنند. مواردی که می توان در یک ساختمان اداری آن ها را هوشمند نمود بسیاری گسترده است. به صورتی که با هوشمندسازی هر یک از آن ها  کمک بزرگی در بخش اتلاف انرژی می شود. از این موارد می توان به گزینه های زیر اشاره نمود:

  • هوشمند سازی کلیه سیستم های روشنایی
  • هوشمند سازی و کنترل نورپردازی داخلی و خارجی در یک ساختمان اداری
  • هوشمند سازی سیستم سرمایشی و گرمایشی
  • هوشمند سازی لوازم برقی و الکترونیکی
  • هوشمند سازی و کنترل نهایی پارکینگ ها و ورود و خروج خودروها
  • هوشمند سازی و مدیریت سیستم های امنیتی
  • هوشمند سازی اعلام و اطفاء حریق
  • هوشمند سازی، مدیریت و اتصال به پورتال مرکزی ساختمان اداری
  • هوشمند سازی آسانسورهای موحود در یک ساختمان اداری
  • کنترل روشنایی با میزان شدت نور
  • هوشمند سازی و نظارت بهتر بر روی تاسیسات ساختمانی

هر کدام از تجهیزات و تاسیسات فوق به نحوی اثر خود را بر روی میزان مصرف انرژی می گذارند. اگر کنترل و مانیتور درستی بر روی تمام موارد ذکرشده وجود داشته باشد، می توان کاهش چشمگیری را در رابطه با هدر رفت انرژی در یک ساختمان اداری مشاهده نمودمدیریت انرژی در ساختمان اداری در اولویت بسیاری از افراد است پس در آن باید کوشا بود.

به طور کلی میزان مصرف انرژی در این گونه ساختمان ها بسیار بیشتر از ساختمان های دیگر است. به همین علت هوشمندسازی این گونه ساختمان ها امری مهم تلقی می شود و در راستای آن باید کوشا بودمدیریت انرژی در ساختمان اداری با به کار بردن اصولی ترین و استانداردترین روش ها امکان پذیر است که یکی از راه حل های موجود پیش رو هوشمند نمودن ساختمان اداری موجود است.

 

مدیریت انرژی در ساختمان اداری با استفاده هوشمند سازی سیستم روشنایی

بدون شک یکی از عواملی که باعث مصرف بالای انرژی می شود، سیستم های روشنایی ناکارآمد است که سرتاسر یک محیط اداری را در بر گرفته است. اصولا هیچ کدام از سیستم های روشن کننده محیط از استانداردهای لازم بهره مند نیستند و همین موضوع باعث اتلاف بالای انرژی می شود.

در زندگی مدرن امروزه انسان اندیشه هایی در این مورد شده است و آن هوشمند سازی سیستم روشنایی به منظور مدیریت انرژی در ساختمان اداری است که در بین بهترین روش ها قرار گرفته است. با خودکار کردن این سیستم و تعریف نمودن سناریوهای مختلف می توان کمک بزرگی به میزان مصرف انرژی نمود.

برگشت سرمایه استفاده از سیستم مدیریت انرژی در ساختمان اداری

یکی از مسائلی که  در هوشمند سازی یک ساختمان اداری وجود دارد این است که آیا در صورت هوشمند نمودن آیا هزینه های ناشی از آن برگشت پذیر خواهد بود یا نه و تا به توجیه اقتصادی آن نرسند اقدام به هوشمند کردن نخواهند کرد.

با تحقیقاتی که انجام شده است برگشت سرمایه استفاده از مدیریت ساختمان را بر آورد نموده اند. میزان سرمایه بین ۲ تا ۴ سال زمان نیاز دارد که بازگشت بخورد. همچنین تاثیرات چشمگیری در تجهیزات مختلفی مشاهده می شود که از آن ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • عمر مفید تجهیزات مکانیکی: افزایش ۳۰ درصدی
  • میزان مصرف از سیستم های روشنایی: کاهش ۸۲ درصدی
  • سیستم های گرمایشی و سرمایشی: کاهش ۲۰ درصد

تمام این افزایش ها و کاهش ها با استفاده از هوشمند سازی اتفاق خواهد بود و در نتیجه می توان کاهش ۳۰ درصدی را در میزان انرژی و اتلاف آن مشاهده نمود که خود این درصد به نوعی یک توجیه اقتصادی به منظور بازگشت سرمایه می باشد.

البته به این نکته نیز باید ذکر شود که اگر می خواهید با هوشمند سازی ساختمان اداری به یک مدیریت پایدار برسید باید به نکاتی که در ادامه آورده خواهند شد نهایت دقت و توجه را داشته باشید:

  • برای شروع کار و پایان کار تاسیسات باید برنامه ریزی های درست را داشت تا با استفاده از آن ها بتوان یک کاهش مصرف انرژی تاثیرگذار داشت.
  • منابعی که از آن ها به عنوان جایگزین یاد می شوند، در زمان های مناسب باید استفاده شوند.
  • باید این تجهیزات را به نحوی مدیریت نمود که منجر به کاهش هزینه های عملکردی، نگهداری و در نهایت تعمیرات ساختمان شوند.

تمامی این اهداف به منظور رسیدن به مدیریت انرژی در ساختمان اداری می باشد.

 

مزایای هوشمند سازی یک ساختمان اداری

اگر بحث مدیریت انرژی در ساختمان اداری را با استفاده از سیستم هوشمند را کنار بگذاریم، می توان به مزایای دیگری نیز پی برد. از این نقاط قوت می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • راحتی زیادی را برای کارکنان در یک ساختمان اداری فراهم می آورد.
  • با استفاده از نرم افزارهای هوشمند که بر روی گوشی ها قابل نصب هستند می توان دما و رطوبت موجود در یک ساختمان اداری را کنترل نمود. به گونه ای که محیط را به یک شرایط مطلوب و ایده آل برای خود تبدیل کنند.
  • با هوشمند سازی نمودن یک ساختمان اداری می توان میزان راندمان کارمندان را افزایش داد.
  • با دادن سناریوهای مختلف و تنظیم خودکار سیستم های روشنایی می توان از منابع مختلف انرژی به صورت بهینه استفاده نمود که نتیجه آن جلوگیری از هدر رفت انرژی است.
  • یک ساختمان اداری هوشمند به افزایش امنیت نیز کمک می کند. این کار با استفاده از تجهیزاتی است که درون یک ساختمان تعبیه می شوند.
  • شاید باور کردن این موضوع سخت باشد اما با استفاده از سیستم های هوشمند می توان به میزان فساد در محیط یک اداره نیز نظارت داشت و آن ها را به کم ترین میزان خود رساند. این کار با استفاده از ابزارهای مختلفی از جمله دوربین های مدار بسته و سنسورهایی که به اینترنت متصل می باشند، امکان پذیر خواهد بود.

مصرف انرژی در ساختمان اداری

مصرف انرژی در یک ساختمان اداری در میزان بسیار بالا است و دلیل آن عدم نظارت کافی بر روی تجهیزات است. اگر ساختمان اداری خود را هوشمند سازی کنید، می توان به صورت کاملا در مصرف انرژی صرف جویی نمایید.

به عنوان مثال تصور کنید یک در ساختمان خود از کنترل هوشمند پرده ها بهره مند هستید. در فصول سرد هنگام تابش آفتاب پرده ها با استفاده از سناریوهایی که شما در اختیار آن ها گذاشته اید، کنار می روند تا فضای ساختمان با استفاده از نور طبیعی گرم شود. در این صورت میزان مصرف انرژی به کمترین حالت خود خواهد رسید.

همچنین اگر سناریوهای مختلفی را به سیستم های روشنایی اعمال کنید، می توانید در تایم هایی که کسی در اتاق حضور ندارد، چراغ ها را به طور خودکار خاموش نمایید که البته تمامی این ها با استفاده از نرم افزارهای کنترل از راه دور نیز انجام پذیر می باشند.

با در پیش گرفتن تمامی این روش ها می توانید به یک مدیریت انرژی در ساختمان اداری برسید که کاری مقرون به صرفه می باشد.

 

تنظیم دمای هوشمند و مدیریت انرژی در ساختمان اداری

تنظیم دمای هوشمند نیاز از عواملی مهمی است که در مدیریت انرژی در ساختمان اداری نقش بسیار مهمی را ایفاگر می باشد. بدین صورت که سیستم های تنظیم دما الگویی سرمایشی و گرمایشی که توسط کارمندان ثبت می شوند را بررسی می کند و سپس از این الگوها پیروی می کند و دمای اتاق را به یک حد مطلوب می رساند تا یک ساختمان از طریق سلیقه های مختلفی که در بین کارکنانش وجود دارند، دچار مشکل نشود. همچنین در هنگام عدم حضور فرد تمامی سیستم های گرمایشی و سرمایشی به طور خودکار خاموش خواهند شد که این مورد با استفاده از ترموستات هوشمند امکان پذیر خواهد بود. با هوشمند نمودن تنظیم دما می توان به مدیریت انرژی در ساختمان اداری رسید.

میزان مصرف انرژی یک ساختمان در ایران چقدر است؟

با مشاهدات و اندازه گیری های آماری که انجام شده است این برآورد را کرده اند که به طور کلی ۴۱ درصد از انرژی کل کشور در ساختمان های خانگی، تجاری و اداری مصرف می شوند که رقم بسیار بالایی را به خود اختصاص داده اند و بدون شک یکی از پر مصرف ترین کشورها در این زمینه هستیم. با توجه به این میزان مصرف انرژی چاره هایی در این زمینه باید اندیشه شود یک به یک مصرف پایدار در زمینه انرژی دست یابیم.

به غیر از این مورد با در نظر گرفتن اوضاع کنونی کشور، قیمت های گاز، بنزین، گازوئیل و برق روزانه در حال افزایش هستند. به همین دلیل در آینده ای نه چندان دور با کمبود منابع ذکرشده نیز مواجه خواهیم شد. پس مدیریت انرژی و کاهش در مصرف آن امری بسیار ضروری است که هر فردی باید نسبت به آن کوشا باشد.

یکی از دلایل مصرف انرژی در ساختمان های مختلف عدم آگاهی از چگونگی مصرف منابع انرژی و داشتن امکانات نا مناسب در یک ساختمان است. به همین دلیل با حل دو مشکل فوق می توان به کاهش چشمگیری در مصرف منابع مختلف رسید. راه پیش روی هر فردی می توان دستیابی به یک ساختمان هوشمند باشد که بدون شک تاثیرات ویژه آن را می توان در بخش های مختلف ساختمانی مشاهده نمود. از جمله ساختمان های مهم که در هوشمند بودن آن و ارائه بهترین اصول باید در تلاش باشد، ساختمان های اداری می باشند که بدون توجه به کمبود منابع در کشور به مصرف خود ادامه می دهند. پس اگر یک ساختمان از پایه قرار است احداث شود باید تجهیزات هوشمند را به منظور مدیریت انرژی در ساختمان اداری به کار برد.

هزینه های ناشی از هوشمند کردن یک ساختمان اداری هوشمند در چه میزانی است؟

به طور کلی هدف از هوشمند کردن اینگونه مکان ها رسیدن به یک مدیریت انرژی در ساختمان اداری است که قطعا هزینه های بالا را با خود به همراه دارد. هزینه ها نسبت به یک دیگر متغیر می باشند. بدین صورت که بستگی دارد ساختمان شما تاسیس شده است و یا قرار است از بنا احداث شود. به طور طبیعی در شرایط ذکر شده هزینه ها متغیر می باشند. هوشمند کردن ساختمان هایی که قدیمی هستند بسیار مشکل است زیرا سیستم برق کاری آن ها قدیمی بوده است پس باید در ابتدا این سیستم تامین شود.  به طور حتم بهتر است یک ساختمان اداری در هنگام پی ریزی آن هوشمند سازی را آغاز کنند. زیرا امری راحت‌تر خواهد بود و خیلی سریع نتیجه آن را خواهید دید و می توانید به مدیریت انرژی در ساختمان اداری خود دست یابید.

از دیگر مواردی که در هزینه نهایی هوشمند سازی تاثیرگذار است، به کار بردن تجهیزات مورد نیاز است. زیرا در برخی از ساختمان‌های اداری از استفاده برخی تجهیزات چشم پوشی می کنند و مهم ترین آن‌ها را اعمال می کنند. برای مدیریت انرژی در ساختمان اداری بهتر است تمامی تجهیزات به صورت هوشمند اعمال شوند. هر چند این نوع تجهیزات مورد نیاز هزینه‌هایی را با خود به همراه دارند اما همانطور که اشاره گردید در بازه زمانی ۲ تا ۴ ساله می توانید به سرمایه اولیه خود دست یابید.

جمع بندی مدیریت انرژی در ساختمان اداری

اگر قصد دارید که آینده‌ای روشن بر روی کره زمین در انتظار شما باشد با به فکر مدیریت انرژی در ساختمان اداری خود باشید که یکی از آن‌ها هوشمند کردن ساختمان است. با استفاده از این روش می توانید در مصرف انرژی نیز صرفه جویی کنید که نتیجه آن یک زندگی بهتر و تعاملی بهتر با دیگران خواهد بود.

مدیریت انرژی در ساختمان اداری امری بسیار مهم است که امروزه در اکثریت جوامع در حال اجرا می باشد و روش‌های مختلفی را برای رسیدن به آن در بر می گیرند که نتیجه آن رسیدن به تعادل در اکوسیستم است.

 

 

 

 

ممیزی مصرف انرژی در ساختمان و مراحل مختلف آن

هدف از انجام ممیزی انرژی ساختمان، محاسبه مصرف انرژی در بخش های مختلف ساختمان می باشد. این کار در طی مراحل مختلفی انجام می شود. هر کدام از مراحل باید بدقت انجام شده،  تا در نهایت کلیتی از برآورد میزان مصرف انرژی در ساختمان،  شناسایی مشکلات موجود و مرتبط با مصرف انرژی و الگویی مناسب جهت غلبه بر این مشکلات و رسیدن به حالت مطلوبی از مصرف انرژی بدست آید. مراحل مختلف ممیزی ساختمان در زیر بطور کامل تشریح شده اند:

مرحله اول- جمع آوری اطلاعات کلی

اطلاعات اقلیمی

اطلاعات کلان انرژی منطقه

شناسایی و طبقه بندی ساختمان ها و محوطه های هدف

  مرحله دوم- جمع آوری اطلاعات ساختمان ها

بازدید، تشریح وضعیت عمومی و تهیه شناسنامه اولیه شامل:

نام ساختمان، آدرس، سال ساخت، سال بازسازی، نوع کاربری، زیربنای ساختمان، ریزبنای گرمایش و سرمایش، درصد کاربری ساختمان، تعداد طبقات، همسایگی، تعداد اتاق ها، مشخصات اتاق ها، ساعات کارکرد و بهره برداری از ساختمان، میانگین حضور افراد در طول روز (پرسنل و مراجعه کنندگان)، تراکم و ضریب اشغال فضاها و زمان های اشغال

داده برداری از بخش های” معماری و پوسته ساختمان”، ” تاسیسات برقی- مکانیکی گرمایش، سرمایش، تهویه مطبوع” و ” روشنایی

داده برداری از وضعیت مصرف انرژی در ساختمان

شناسایی مشکلات از دید کاربران و جمع آوری نظرات و پیشنهادهای آنها

مرحله سوم- تجزیه و تحلیل داده ها

محاسبه نیاز انرژی ساختمان

محاسبه مصرف و تلفات انرژی ساختمان ها

مقایسه وضعیت موجود با استاندارد

مرحله چهارم- معرفی فرصت ها و راه­کارهای صرفه جویی انرژی

ارائه برنامه های آموزشی و فرهنگی(عمومی و تخصصی)جهت الگوی مصرف در مجموعه

برآورد کلی پتانسیل صرفه جویی انرژی در ساختمان و مشخص کردن فرصت های صرفه جویی انرژی

اولویت بندی اجرای اقدامات بهینه سازی در ساختمان با توجه به نحوه اجرا و موارد اقتصادی (کم هزینه، با هزینه متوسط و پر هزینه)

مرحله پنجم- جمع بندی و ارائه گزارش نهایی

 

 

 

منابع

 

 دانشگاه صنعتی شریف

چهارمین کنفرانس بین المللی رویکردهای نوین در نگهداشت انرژی

  مرجع کاربردی مدیریت انرژی

 مرکزمطالعات تکنولوژی

گروه نفتوانرژی.

مارکوس، د،. ترجمه گلشیرازی

مدیریت انرژی درساختمانها )علمی کاربردی   نشر ذره.

رضاپور،ک. ) (. مبانی صرفه جویی و اصول مدیریت انرژی.

سازمان بهرهوری انرژی ایران  )سابا(.

ماهاجان، مدیریت انرژی )استفاده کارآمد از انرژی(  نشر بصیر.

 رازجویان، م  آسایش در پناه باد.  مرکز چاپ و انتشار دانشگاه شهید بهشتی.

مظفری ترشیزی،. روش های عایق کردن حرارتی مسکن.هنرهای زیبا.

قیابکلو، ز.) (. مبانی فیزیک ساختمان 2 تنظیم شرایط محیطی.تهران، جهاد دانشگاهی واحد صنعتی امیر کبیر.

نخعی نیازی، غ.) (. مهندسی گرمایش)مجموعه ای از اطلاعات عمومی مبحث گرمایش(.تهران، فرهنگ روز.

مقررات ملی ساختمان.) (. مقررات ملی ساختمان مبحث نوزدهم، نشر توسعه ایران.

جواد نوفرستی. استاد دانشگاه صنعت نفت و کارشناس اقتصاد انرژی

کلینیک انرژی

شانا

فن آوران انرژی سبز

 

 

- Benjamin Paris. (2010)., Heating control schemes for energy management in buildings. - A. S. Farag. March 1999, Cost effective utilities energy plans optimization and management. Energy Conversion and Management

- Marko Lampret. (2007)., Industrial energy-flow management.

صفحه اصلی
لیست مقالات
دیوار هارمونی